Shloka 12
पाण्डोः प्रेतकार्य-सम्पादनम्
Pāṇḍu’s Funeral Rites and Public Mourning
पाण्डुरुवाच शत्रूणां या वधे वृत्ति: सा मृगाणां वधे स्मृता । राज्ञां मृग न मां मोहात् त्वं ग्हयितुमहसि,पाण्डु बोले--शत्रुओंके वधमें राजाओंकी जैसी वृत्ति बतायी गयी है, वैसी ही मृगोंके वधमें भी मानी गयी है; अतः मृग! तुम्हें मोहवश मेरी निन्दा नहीं करनी चाहिये
pāṇḍur uvāca: śatrūṇāṃ yā vadhe vṛttiḥ sā mṛgāṇāṃ vadhe smṛtā | rājñāṃ mṛga na māṃ mohāt tvaṃ gṛhītum arhasi ||
Pāṇḍu sprach: „Das als rechtmäßig geltende Verhalten der Könige beim Töten von Feinden wird ebenso auf das Töten von Hirschen bezogen. Darum, o Hirsch, sollst du mich nicht aus Verblendung tadeln oder verurteilen.“
मृग उवाच
Educational Q&A
Pāṇḍu argues from rājadharma that a king’s sanctioned duty in dealing with enemies is comparable, in his view, to the accepted practice of hunting deer; therefore moral blame should not be assigned impulsively or under delusion.
In the forest episode, after the deer speaks, Pāṇḍu responds by defending his act of hunting, claiming it aligns with recognized royal conduct and urging the deer not to reproach him.