Shloka 95

Āśauca, Daśāha Piṇḍa-Rites, Vṛṣotsarga, Sāpiṇḍīkaraṇa, and the Yama-mārga

Path to Yama

याम्यं सौरिपुरं नगेद्वभवनं गन्धर्वशैलागमौ क्रौञ्चं क्रूरपुरं विचित्रभवनं बह्वापदं दुः खदम् / नानाक्रन्दपुरं सुतप्तभवनं रौद्रं पयोवर्षणं शीताढ्यं बहुभीतिषोडशपुराण्येतान्यदृष्टनि ते

yāmyaṃ sauripuraṃ nagedvabhavanaṃ gandharvaśailāgamau krauñcaṃ krūrapuraṃ vicitrabhavanaṃ bahvāpadaṃ duḥ khadam / nānākrandapuraṃ sutaptabhavanaṃ raudraṃ payovarṣaṇaṃ śītāḍhyaṃ bahubhītiṣoḍaśapurāṇyetānyadṛṣṭani te

Yāmya, Sauripura, Nagedvabhavana, Gandharvaśaila, Agama, Krauñca, Krūrapura, Vicitrabhavana, Bahvāpad, Duḥkhada, Nānākrandapura, Sutaptabhavana, Raudra, Payovarṣaṇa, Śītāḍhya und Bahubhīti – diese sechzehn Städte sind von dir noch nicht gesehen worden.

याम्यम्Yāmya (a city)
याम्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयाम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; पुरनाम (city-name)
सौरिपुरम्Sauripura (city of Sauri)
सौरिपुरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसौरि (प्रातिपदिक) + पुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (city of Sauri)
नगेद्वभवनम्Nagedvabhavana (a city)
नगेद्वभवनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनग (प्रातिपदिक) + द्व (प्रातिपदिक) + भवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः (नगद्वं भवनं/नगद्वभवनम्) पुरनाम
गन्धर्वशैलागमौGandharvaśaila and Āgama (two cities)
गन्धर्वशैलागमौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक) + शैल (प्रातिपदिक) + आगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), द्विवचन (Dual); द्वन्द्व (गन्धर्वशैलः च आगमः च) पुरनामद्वयम्
क्रौञ्चम्Krauñca (a city)
क्रौञ्चम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्रौञ्च (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; पुरनाम
क्रूरपुरम्Cruel-city; Krūrapura
क्रूरपुरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्रूर (प्रातिपदिक) + पुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (क्रूरं पुरम्)
विचित्रभवनम्Vicittrabhavana (a city)
विचित्रभवनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविचित्र (प्रातिपदिक) + भवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (विचित्रं भवनम्) पुरनाम
बह्वापदम्Bahvāpada (full of many calamities)
बह्वापदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबहु (प्रातिपदिक) + आपद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि (बह्व्यः आपदः यस्मिन् तत्) पुरनाम
दुःखदम्pain-giving; Duḥkhada
दुःखदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदुःख (प्रातिपदिक) + द (कृदन्त; दा धातु, ‘giving’)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (दुःखं ददाति इति) पुरनाम/विशेषणम्
नानाक्रन्दपुरम्Nānākrandapura (city of many cries)
नानाक्रन्दपुरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाना (अव्यय/प्रातिपदिक) + क्रन्द (प्रातिपदिक) + पुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (नानाविधः क्रन्दः यस्मिन् पुरे) पुरनाम
सुतप्तभवनम्Sutaptabhavana (well-heated abode)
सुतप्तभवनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + तप्त (कृदन्त; तप् धातु) + भवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (सुतप्तं भवनम्) पुरनाम
रौद्रम्Raudra (a city)
रौद्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; पुरनाम
पयोवर्षणम्Payovarṣaṇa (raining liquid)
पयोवर्षणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक) + वर्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (raining of water/milk) पुरनाम
शीताढ्यम्Śītāḍhya (abounding in cold)
शीताढ्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशीत (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (शीतेन आढ्यम्) पुरनाम
बहुभीतिBahubhīti (full of many fears)
बहुभीति:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबहु (प्रातिपदिक) + भीति (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपदत्वे); बहुव्रीहि (बह्वीः भीतयः यस्मिन्)
षोडशपुराणिsixteen cities
षोडशपुराणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootषोडश (संख्या) + पुर (प्रातिपदिक) + अणि → पुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; द्विगु-समास (षोडश पुराणि)
एतानिthese
एतानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम
अदृष्टानिunseen
अदृष्टानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु) उपसर्ग: अ- (निषेध) + दृष्ट (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; भूतकृदन्त (past passive participle)
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-एकवचन (Dative sg. enclitic) / षष्ठी-एकवचन; अत्र चतुर्थी (for you/to you)

Lord Vishnu (in instruction to Garuda/Vinata-putra)

Afterlife Stage: Yamaloka Journey

Concept: The afterlife journey is structured through specific stations/realms; the soul’s experience across them is conditioned by karma.

Vedantic Theme: Ordered cosmos (loka-vyavasthā) within saṃsāra; experiential diversity arises from karma and guṇa-conditioned embodiment.

Application: Use the ‘map’ as moral reflection; motivate dharma, śrāddha support for the departed, and devotion to reduce fear of the unknown.

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhayanaka

Type: cities/realms (puras) along the post-mortem route

Related Themes: Garuda Purana Pretakalpa: enumerations of yamamārga stations and narakas; subsequent verse (2.5.96) begins experiential narration of travel to Yāmya-pura.

Y
Yama
G
Garuda

FAQs

This verse functions as a catalog of Yama’s distinct punitive or fear-inducing realms, framing the Preta Kanda’s teaching that post-death experiences vary according to karma.

By naming multiple “puras” (cities/realms) under Yama’s domain, it implies that the departed may be led through different regions based on their deeds, before further judgment and consequences unfold.

Use it as a reminder to live ethically and perform dharmic duties (truthfulness, non-harm, charity, and appropriate śrāddha observances), since the text links afterlife conditions to one’s karma.