Shloka 20

Śālagrāma–Sudarśana-Vyūha Nirūpaṇa, Tīrtha-Saṅgraha, Samvatsara-Nāma, and Mantra-Rakṣā

कलालिङ्गा च या तिष्ठेत्पञ्चमस्तस्य वै मृतिः / कला तिथिस्तथा वारो नक्षत्रं मासमेव च

kalāliṅgā ca yā tiṣṭhetpañcamastasya vai mṛtiḥ / kalā tithistathā vāro nakṣatraṃ māsameva ca

Wenn die unheilvolle Konstellation namens Kalāliṅgā vorherrscht, so kommt der Tod wahrlich im fünften (Abschnitt) für diesen Menschen. Darum sind auch kalā, tithi (Mondtag), vāra (Wochentag), nakṣatra (Sternbild) und māsa (Monat) zu bedenken.

कलालिङ्गाmarked by/characterized by kalā
कलालिङ्गा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकला (प्रातिपदिक) + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (कला-लिङ्गा: 'having kalā as sign/mark'); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); विशेषणम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
याwhich (she/that)
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular); सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
तिष्ठेत्should remain/stand
तिष्ठेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपदम्
पञ्चमःthe fifth
पञ्चमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपञ्चम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
वैindeed
वै:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (particle of emphasis)
मृतिःdeath
मृतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
कलाkalā (digit/part)
कला:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
तिथिःlunar day (tithi)
तिथिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतिथि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
तथाand likewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb)
वारःweekday
वारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
नक्षत्रम्lunar mansion (nakṣatra)
नक्षत्रम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनक्षत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
मासम्month
मासम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन (Singular)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (particle: 'only/indeed')
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)

Lord Viṣṇu (in dialogue with Garuḍa/Vinatā-putra)

Concept: Time-combinations (yogas) act as instruments through which karma ripens; careful assessment of temporal factors is urged.

Vedantic Theme: Karma-phala unfolding through kāla and nimitta; prudence within dharma while accepting īśvara’s governance.

Application: When an inauspicious yoga is indicated, intensify protective observances (mantra, charity, restraint) and verify calendrical factors (tithi/vara/nakshatra/māsa) before major undertakings.

Primary Rasa: bhayanaka

Secondary Rasa: shanta

Related Themes: Garuda Purana 1.66.18–19 (time divisions); Garuda Purana 1.66.21–22 (mantra/bīja as protective measures)

FAQs

This verse treats Kalāliṅgā as an inauspicious time-combination whose occurrence is said to indicate death on the “fifth” (a fifth day/period) for the concerned person.

Indirectly: it focuses on fore-signs and calendrical/astral factors around death rather than describing the post-death journey; it frames death as occurring within discernible cosmic timings (tithi, vāra, nakṣatra, māsa).

It encourages careful attention to traditional time-reckoning (pañcāṅga: tithi–vāra–nakṣatra–māsa, etc.) when assessing omens and planning rites, while emphasizing preparedness and dhārmic living rather than fear.