Shloka 37

Vamsha of Dhruva and Prithu; Daksha’s Progeny; Enumerations of Devas, Asuras, Nagas, and Birds

अजैकपादहिर्बुध्न्यस्त्वष्टा रुद्रश्च वीर्यवान् / त्वष्टुश्चाप्यात्मजः पुत्रो विश्वरूपो महातपाः

ajaikapādahirbudhnyastvaṣṭā rudraśca vīryavān / tvaṣṭuścāpyātmajaḥ putro viśvarūpo mahātapāḥ

Ajaikapāda, Ahirbudhnya, Tvaṣṭṛ und der kraftvolle Rudra; ebenso Viśvarūpa, der von Tvaṣṭṛ geborene Sohn, von großer Askese—so werden sie genannt.

अजैकपादःAjaikapāda (a Rudra-name)
अजैकपादः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअज + एक + पाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय-सदृशः (अजः + एकपादः)
अहिर्बुध्न्यःAhirbudhnya (a Rudra-name)
अहिर्बुध्न्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहि + बुध्न्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (अहिः + बुध्न्यः)
त्वष्टाTvaṣṭā (a deity/name)
त्वष्टा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ऋकारान्त-प्रातिपदिक (त्वष्टृ)
रुद्रःRudra
रुद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
वीर्यवान्powerful, possessing vigor
वीर्यवान्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवीर्यवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (रुद्रस्य)
त्वष्टुःof Tvaṣṭā
त्वष्टुः:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अप्यर्थ
आत्मजःson, offspring
आत्मजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआत्मन् + ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (आत्मनः जातः)
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; आत्मजस्य पर्याय/अप्पोजिशन
विश्वरूपःViśvarūpa (one of universal form)
विश्वरूपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्व + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (विश्वं रूपं यस्य/विश्व-रूपः)
महातपाःof great austerity
महातपाः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + तपस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय; विशेषण (विश्वरूपस्य)

Lord Vishnu (in discourse to Garuda/Vinata-putra)

Concept: Devatā-tattva is understood through nāma (names) and vaṃśa (lineage); tapas is presented as a mark of spiritual potency.

Vedantic Theme: Nāma-rūpa as pointers to underlying cosmic functions; recognition of guṇa/śakti through epithets.

Application: Use the list as a smaraṇa (recollection) aid in study/recitation; contemplate tapas as disciplined practice that concentrates power and clarity.

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Related Themes: Garuda Purana 1.6.38-41 (continuation of deity lists: Rudra-nāma and Āditya enumeration)

A
Ajaikapada
A
Ahirbudhnya
T
Tvashtri (Tvaṣṭṛ)
R
Rudra
V
Vishvarupa (Viśvarūpa)

FAQs

This verse preserves traditional Vedic-Puranic identifications of divine beings (especially Rudra-forms), anchoring later teachings in recognized cosmology and lineage.

This specific verse does not describe the soul’s journey; it functions as a catalog of divine figures, part of the text’s broader cosmological framing that precedes or supports later afterlife teachings.

Use it as a reference for accurate recitation/study of deity names in traditional readings, and as a reminder to approach Garuda Purana teachings within their wider Vedic cosmology.