Shloka 13

Māheśvara-pūjā-vidhi: Nyāsa, Maṇḍala-āvāhana, Kalā-salutations, and Upacāra Worship

ॐ हां शिवपरिवारेभ्यो नमः / ॐ हां इन्द्राय सुराधिपतये नमः / ॐ हां अग्नये तेजो ऽधिपतये नमः / ॐ हां यमाय प्रेताधिपतये नमः / ॐ हां निरृतये रक्षो ऽधिपतये नमः / ॐ हां वरुणाय जलाधिपतये नमः / ॐ हां वायवे प्राणाधिपतये नमः / ॐ हां सोमाय नेत्राधिपतये नमः / ॐ हां ईशानाय सर्वविद्याधिपतये नमः / ॐ हां अनन्ताय नागाधिपतये नमः / ॐ हां ब्रह्मणे सर्वलोकाधिपतये नमः / ॐ हां धूलिचण्डेश्वराय नमः

oṃ hāṃ śivaparivārebhyo namaḥ / oṃ hāṃ indrāya surādhipataye namaḥ / oṃ hāṃ agnaye tejo 'dhipataye namaḥ / oṃ hāṃ yamāya pretādhipataye namaḥ / oṃ hāṃ nirṛtaye rakṣo 'dhipataye namaḥ / oṃ hāṃ varuṇāya jalādhipataye namaḥ / oṃ hāṃ vāyave prāṇādhipataye namaḥ / oṃ hāṃ somāya netrādhipataye namaḥ / oṃ hāṃ īśānāya sarvavidyādhipataye namaḥ / oṃ hāṃ anantāya nāgādhipataye namaḥ / oṃ hāṃ brahmaṇe sarvalokādhipataye namaḥ / oṃ hāṃ dhūlicaṇḍeśvarāya namaḥ

Om—(mit „hāṃ“) Verehrung dem Gefolge Śivas; Indra, dem Herrn der Götter; Agni, dem Herrn des Glanzes; Yama, dem Herrn der Pretas; Nirṛti, dem Herrn der Rākṣasas; Varuṇa, dem Herrn der Wasser; Vāyu, dem Herrn des Lebensatems; Soma, dem Herrn der Augen; Īśāna, dem Herrn allen Wissens; Ananta, dem Herrn der Nāgas; Brahmā, dem Herrn aller Welten; und Verehrung Dhūli-Caṇḍeśvara.

Oṃ
:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootॐ (प्रणव/अव्यय)
Formअव्यय; प्रणव
हांhāṃ
हां:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootहां (बीजमन्त्र/अव्यय)
Formअव्यय; बीजाक्षर
शिवपरिवारेभ्यःto the attendants of Śiva
शिवपरिवारेभ्यः:
Sampradana (Recipient)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक) + परिवार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी/पञ्चमी विभक्ति, बहुवचन (Dat./Abl. plural); षष्ठी-तत्पुरुष (शिवस्य परिवाराः)
नमःsalutation
नमः:
Mantra-ending (salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग; नमस्कारार्थक
Oṃ
:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootॐ (प्रणव/अव्यय)
Formअव्यय; प्रणव
हांhāṃ
हां:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootहां (बीजमन्त्र/अव्यय)
Formअव्यय; बीजाक्षर
इन्द्रायto Indra
इन्द्राय:
Sampradana (Recipient)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular)
सुराधिपतयेto the lord of the gods
सुराधिपतये:
Sampradana (Appositional recipient)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + अधिपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular); षष्ठी-तत्पुरुष (सुराणाम् अधिपतिः)
नमःsalutation
नमः:
Mantra-ending (salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग; नमस्कारार्थक
Oṃ
:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootॐ (प्रणव/अव्यय)
Formअव्यय; प्रणव
हांhāṃ
हां:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootहां (बीजमन्त्र/अव्यय)
Formअव्यय; बीजाक्षर
अग्नयेto Agni
अग्नये:
Sampradana (Recipient)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular)
तेजःof brilliance/energy
तेजः:
Sambandha (Genitive in compound)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, एकवचन (Genitive singular)
अधिपतयेto the lord
अधिपतये:
Sampradana (Recipient)
TypeNoun
Rootअधिपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular)
नमःsalutation
नमः:
Mantra-ending (salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग; नमस्कारार्थक
Oṃ
:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootॐ (प्रणव/अव्यय)
Formअव्यय; प्रणव
हांhāṃ
हां:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootहां (बीजमन्त्र/अव्यय)
Formअव्यय; बीजाक्षर
यमायto Yama
यमाय:
Sampradana (Recipient)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular)
प्रेताधिपतयेto the lord of the departed
प्रेताधिपतये:
Sampradana (Appositional recipient)
TypeNoun
Rootप्रेत (प्रातिपदिक) + अधिपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular); षष्ठी-तत्पुरुष (प्रेतानाम् अधिपतिः)
नमःsalutation
नमः:
Mantra-ending (salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग; नमस्कारार्थक
Oṃ
:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootॐ (प्रणव/अव्यय)
Formअव्यय; प्रणव
हांhāṃ
हां:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootहां (बीजमन्त्र/अव्यय)
Formअव्यय; बीजाक्षर
निरृतयेto Nirṛti
निरृतये:
Sampradana (Recipient)
TypeNoun
Rootनिरृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular)
रक्षःof demons/spirits
रक्षः:
Sambandha (Genitive in compound)
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, एकवचन (Genitive singular)
अधिपतयेto the lord
अधिपतये:
Sampradana (Recipient)
TypeNoun
Rootअधिपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular)
नमःsalutation
नमः:
Mantra-ending (salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग; नमस्कारार्थक
Oṃ
:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootॐ (प्रणव/अव्यय)
Formअव्यय; प्रणव
हांhāṃ
हां:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootहां (बीजमन्त्र/अव्यय)
Formअव्यय; बीजाक्षर
वरुणायto Varuṇa
वरुणाय:
Sampradana (Recipient)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular)
जलाधिपतयेto the lord of waters
जलाधिपतये:
Sampradana (Appositional recipient)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक) + अधिपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular); षष्ठी-तत्पुरुष (जलस्य अधिपतिः)
नमःsalutation
नमः:
Mantra-ending (salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग; नमस्कारार्थक
Oṃ
:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootॐ (प्रणव/अव्यय)
Formअव्यय; प्रणव
हांhāṃ
हां:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootहां (बीजमन्त्र/अव्यय)
Formअव्यय; बीजाक्षर
वायवेto Vāyu
वायवे:
Sampradana (Recipient)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular)
प्राणाधिपतयेto the lord of vital breath
प्राणाधिपतये:
Sampradana (Appositional recipient)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक) + अधिपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular); षष्ठी-तत्पुरुष (प्राणस्य अधिपतिः)
नमःsalutation
नमः:
Mantra-ending (salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग; नमस्कारार्थक
Oṃ
:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootॐ (प्रणव/अव्यय)
Formअव्यय; प्रणव
हांhāṃ
हां:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootहां (बीजमन्त्र/अव्यय)
Formअव्यय; बीजाक्षर
सोमायto Soma
सोमाय:
Sampradana (Recipient)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular)
नेत्राधिपतयेto the lord of the eye(s)
नेत्राधिपतये:
Sampradana (Appositional recipient)
TypeNoun
Rootनेत्र (प्रातिपदिक) + अधिपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular); षष्ठी-तत्पुरुष (नेत्रस्य अधिपतिः)
नमःsalutation
नमः:
Mantra-ending (salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग; नमस्कारार्थक
Oṃ
:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootॐ (प्रणव/अव्यय)
Formअव्यय; प्रणव
हांhāṃ
हां:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootहां (बीजमन्त्र/अव्यय)
Formअव्यय; बीजाक्षर
ईशानायto Īśāna
ईशानाय:
Sampradana (Recipient)
TypeNoun
Rootईशान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular)
सर्वविद्याधिपतयेto the lord of all knowledges
सर्वविद्याधिपतये:
Sampradana (Appositional recipient)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + विद्या (प्रातिपदिक) + अधिपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular); षष्ठी-तत्पुरुष (सर्वासां विद्यानाम् अधिपतिः)
नमःsalutation
नमः:
Mantra-ending (salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग; नमस्कारार्थक
Oṃ
:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootॐ (प्रणव/अव्यय)
Formअव्यय; प्रणव
हांhāṃ
हां:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootहां (बीजमन्त्र/अव्यय)
Formअव्यय; बीजाक्षर
अनन्तायto Ananta
अनन्ताय:
Sampradana (Recipient)
TypeNoun
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular)
नागाधिपतयेto the lord of nāgas
नागाधिपतये:
Sampradana (Appositional recipient)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक) + अधिपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular); षष्ठी-तत्पुरुष (नागानाम् अधिपतिः)
नमःsalutation
नमः:
Mantra-ending (salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग; नमस्कारार्थक
Oṃ
:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootॐ (प्रणव/अव्यय)
Formअव्यय; प्रणव
हांhāṃ
हां:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootहां (बीजमन्त्र/अव्यय)
Formअव्यय; बीजाक्षर
ब्रह्मणेto Brahmā
ब्रह्मणे:
Sampradana (Recipient)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular)
सर्वलोकाधिपतयेto the lord of all worlds
सर्वलोकाधिपतये:
Sampradana (Appositional recipient)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक) + अधिपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular); षष्ठी-तत्पुरुष (सर्वेषां लोकानाम् अधिपतिः)
नमःsalutation
नमः:
Mantra-ending (salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग; नमस्कारार्थक
Oṃ
:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootॐ (प्रणव/अव्यय)
Formअव्यय; प्रणव
हांhāṃ
हां:
Mantra-pada (invocatory)
TypeIndeclinable
Rootहां (बीजमन्त्र/अव्यय)
Formअव्यय; बीजाक्षर
धूलिचण्डेश्वरायto Dhūli-Caṇḍeśvara
धूलिचण्डेश्वराय:
Sampradana (Recipient)
TypeNoun
Rootधूलि (प्रातिपदिक) + चण्डेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी विभक्ति, एकवचन (Dative singular); कर्मधारय (धूलिसदृशः/धूलिसम्बद्धः चण्डेश्वरः)
नमःsalutation
नमः:
Mantra-ending (salutation)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग; नमस्कारार्थक

Lord Vishnu (in discourse to Garuda/Vinata-putra), presenting an invocation/mantra sequence

Afterlife Stage: Yamaloka Journey

Concept: Sarva-devatā-samarpaṇa: honoring multiple adhidevatās as functional powers within a single sacred order; acknowledging Yama as lord of pretas within cosmic governance.

Vedantic Theme: Eka-tattva seen through many offices (adhikāras); īśvara’s order (ṛta/dharma) expressed as cosmic administration.

Application: In practice, treat life-domains (fire, water, breath, knowledge) as sacred trusts; cultivate humility by acknowledging forces beyond personal control; use the litany for protective circumambulation (dik-bandhana) before worship.

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Type: cosmic-mandala

Related Themes: Garuda Purana Pretakalpa sections on Yama and preta governance (general thematic link); Garuda Purana 1.40.14-15 (ritual procedure after invocations)

S
Shiva (retinue)
I
Indra
A
Agni
Y
Yama
N
Nirṛti
V
Varuṇa
V
Vāyu
S
Soma
Ī
Īśāna
A
Ananta (Śeṣa)
B
Brahmā
D
Dhūli-Caṇḍeśvara

FAQs

This verse functions as a comprehensive protective and harmonizing invocation—acknowledging cosmic authorities (fire, water, breath, knowledge, worlds) and especially Yama as lord of pretas—so the rite aligns with dharma and the subtle journey is unobstructed.

By explicitly saluting Yama as pretādhipati and other directional/cosmic powers, the recitation frames the post-death passage as governed by lawful divine jurisdictions, seeking order, protection, and clarity for the preta condition.

It may be used as a respectful invocation before śrāddha, pinda-dāna, or memorial prayers—cultivating remembrance of cosmic accountability (Yama/dharma) and encouraging ethical living aligned with truthfulness, restraint, and duty.