Shloka 29
Snāna-Śauca Krama: Varuṇa–Āpaḥ Mantras, Aghamarṣaṇa, Sūrya-Upasthāna, and Sarva-Tarpaṇa
आपो मा तस्मादेनसः पावमानश्च मुञ्चतु इविष्मतो विमा आपोहविष्मान् आविरासति / हविष्मान् देव असुरो हविष्मान् अस्तु सूर्यः / देवीरापो अपा पत्न्या यश्च ऊर्मिर्हविष्यः इन्द्रियवान्मादित्यन्तनः तं देवेभ्यो देवता दाभुशुक्रलेभ्यस्तेषां भागकर्षिवसिसमुद्रस्य दक्षिण्याग्रयासिमेनापोग्रर्भिरश्मतमोधोः / आपो देवी मधुमतीरगृह्णन्तु ह्यन्नती राजस्वतिलाः / याभिर्मित्रावरुणस्य सिञ्चयाभिरिन्द्रमनयत्यन्न वाती वद्रुपदां शन्नो देवी अपामसृग्द्वयसंसूर्ये सन्तं समाहितं अपांरसस्य यो रस्य यो गृह्णास्युत्तमम् / आपो देवीरुपसूर्य मधुमतीवयस्याय प्रजाभ्यः तासा मास्थानात्वर्जिहतामोषधयः सपिप्पलाः / पुनन्तु मा पितरः सौम्यासः पुनन्त्वनापि पिता सहसाः पवित्रेण गतायुषा / पुनन्तु मा पितामहाः पुनन्तु प्रपितामहाः / पवित्रेण गतायुषा विश्वमायुर्व्यश्रवैः / अग्न आयूंषि परसत्माचरोर्जमिषञ्च त्वचे वावस्वत्वच्छूनाम् / पुनन्तु मा देवजनाः पुनन्तु मनसा धियः / पुनन्तु विश्वा भूतानि जातवेदः ! पुनीहि मा / पवित्रेण पुनीहि मा शुक्रेण देव दीद्यत् / अग्ने क्रत्वा क्रतूंरनु / यत्ते पवित्रमर्चिष्यग्ने विततमन्तरा ब्रह्मा तेन पुनातु मा / पवमानः सुवर्जनः / पवित्रेण विचर्षणिः / यः पोता स पुनातु मा / उभाभ्यां देव सवितः / पवित्रेण सवेन च / इदं ब्रह्मपुनीमहे / वैश्वदेवीः पुनती देव्या गृभ्नास्यामिसावक्ष्यस्तान्नोवीत पूज्याः / तयामदन्तः सधमादेषु वयं स्याम पतयो रयीणाम् / चित्प तिर्मा पुनात्वच्छिद्रेण पवित्रेण सूर्यस्य रश्मिभिः / तस्य ते पवित्रपूतस्य यत्कामः / प्रणितच्छकेयं देवो वाक्पतिर्मा सविता त्वच्छिद्रेण पवित्रेण सूर्यस्य रश्मिभिः / तस्य ते पवित्रपते ! पवित्रपूतस्य चत्कामः / पुनस्तच्छकेयं द्युपतिं अयं गौः पृश्रिरक्रमीसदशशतं मातरं पुनः पितरञ्च प्रयस्मः / देवो मा सविता पुनात्वच्छिद्रेण पवित्रेण सूर्यस्य रश्मिभिः / तस्य ते पवित्रपते पवित्रपूतस्य यत्कामः पुनातच्छकेयम्? / ॐ तद्विष्णोः परमं पदं सदा पश्यन्ति सूरयः / दिवीव चक्षुराततम्
āpo mā tasmādenasaḥ pāvamānaśca muñcatu iviṣmato vimā āpohaviṣmān āvirāsati / haviṣmān deva asuro haviṣmān astu sūryaḥ / devīrāpo apā patnyā yaśca ūrmirhaviṣyaḥ indriyavānmādityantanaḥ taṃ devebhyo devatā dābhuśukralebhyasteṣāṃ bhāgakarṣivasisamudrasya dakṣiṇyāgrayāsimenāpograrbhiraśmatamodhoḥ / āpo devī madhumatīragṛhṇantu hyannatī rājasvatilāḥ / yābhirmitrāvaruṇasya siñcayābhirindramanayatyanna vātī vadrupadāṃ śanno devī apāmasṛgdvayasaṃsūrye santaṃ samāhitaṃ apāṃrasasya yo rasya yo gṛhṇāsyuttamam / āpo devīrupasūrya madhumatīvayasyāya prajābhyaḥ tāsā māsthānātvarjihatāmoṣadhayaḥ sapippalāḥ / punantu mā pitaraḥ saumyāsaḥ punantvanāpi pitā sahasāḥ pavitreṇa gatāyuṣā / punantu mā pitāmahāḥ punantu prapitāmahāḥ / pavitreṇa gatāyuṣā viśvamāyurvyaśravaiḥ / agna āyūṃṣi parasatmācarorjamiṣañca tvace vāvasvatvacchūnām / punantu mā devajanāḥ punantu manasā dhiyaḥ / punantu viśvā bhūtāni jātavedaḥ ! punīhi mā / pavitreṇa punīhi mā śukreṇa deva dīdyat / agne kratvā kratūṃranu / yatte pavitramarciṣyagne vitatamantarā brahmā tena punātu mā / pavamānaḥ suvarjanaḥ / pavitreṇa vicarṣaṇiḥ / yaḥ potā sa punātu mā / ubhābhyāṃ deva savitaḥ / pavitreṇa savena ca / idaṃ brahmapunīmahe / vaiśvadevīḥ punatī devyā gṛbhnāsyāmisāvakṣyastānnovīta pūjyāḥ / tayāmadantaḥ sadhamādeṣu vayaṃ syāma patayo rayīṇām / citpa tirmā punātvacchidreṇa pavitreṇa sūryasya raśmibhiḥ / tasya te pavitrapūtasya yatkāmaḥ / praṇitacchakeyaṃ devo vākpatirmā savitā tvacchidreṇa pavitreṇa sūryasya raśmibhiḥ / tasya te pavitrapate ! pavitrapūtasya catkāmaḥ / punastacchakeyaṃ dyupatiṃ ayaṃ gauḥ pṛśrirakramīsadaśaśataṃ mātaraṃ punaḥ pitarañca prayasmaḥ / devo mā savitā punātvacchidreṇa pavitreṇa sūryasya raśmibhiḥ / tasya te pavitrapate pavitrapūtasya yatkāmaḥ punātacchakeyam? / oṃ tadviṣṇoḥ paramaṃ padaṃ sadā paśyanti sūrayaḥ / divīva cakṣurātatam
Mögen die göttlichen Wasser und der reinigende Strom mich von Sünde und Befleckung befreien. Möge die Sonne glückverheißend sein. O Agni, o Brahma, reinigt mich. Möge Savitr mich durch die Strahlen der Sonne reinigen. Mögen wir stets die höchste Stätte Vishnus schauen, die die Weisen wie ein allsehendes Auge im Himmel ausgebreitet sehen.
Lord Vishnu (teaching Garuda; ritual mantras cited as śruti for purification)
Concept: Purification (pavana/pavitra) of body, mind, and intention through Vedic agencies, enabling fulfillment of righteous desire and culminating in contemplation of Viṣṇu’s supreme state.
Vedantic Theme: Antaḥkaraṇa-śuddhi leading to higher darśana; the ‘eye spread in heaven’ suggests all-pervading consciousness and the goal of God-realization.
Application: Use purification mantras (Āpaḥ, Pavamāna, Agni, Savitṛ) with ācāmana/snana; include remembrance of Pitṛs; conclude with ‘tad viṣṇoḥ paramaṃ padam’ as a daily contemplative refrain.
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: adbhuta
Type: cosmic/ritual space
Related Themes: Garuda Purana 1.214.31 (Drupadā thrice; Aghamarṣaṇa); Garuda Purana 1.214.32 (standing before Āditya with flowers)
FAQs
This verse treats sacred waters as a direct purifier that loosens enas (sin/defilement) and restores vitality, making it foundational for cleansing before śrāddha, tarpaṇa, and other death-rite observances.
By invoking Pitṛs, Agni, Savitṛ, and Viṣṇu’s supreme abode, it frames purification as preparation for auspicious post-death transition—reducing impurity that obstructs the preta’s onward movement and aligning the rites with divine order.
Use the teaching as a principle: approach ancestral rites, funerary duties, and daily worship with inner and outer cleanliness—remembering that purification is not only bathing, but also clarifying intention, speech, and mind.