Shloka 7

Oṣadhi-nāma-nirdeśa: Paryāya (Synonyms) of Herbs, Minerals, and Classical Measures

मुद्गपर्णो क्षुद्रसहा माषपर्णो महासहा / त्यजा परा च महा ज्ञेया दण्डयोन्यङ्कसंज्ञया / न्यग्रोधस्तु वटो ज्ञेयः अश्वत्थः कपिलो मतः

mudgaparṇo kṣudrasahā māṣaparṇo mahāsahā / tyajā parā ca mahā jñeyā daṇḍayonyaṅkasaṃjñayā / nyagrodhastu vaṭo jñeyaḥ aśvatthaḥ kapilo mataḥ

Mudgaparṇa ist bekannt als Kṣudrasahā; Māṣaparṇa ist bekannt als Mahāsahā. Tyajā ist als Parā zu verstehen, und Mahā als das, was Daṇḍayonyaṅka genannt wird. Nyagrodha ist als Vaṭa zu erkennen, und Aśvattha gilt als Kapila.

मुद्गपर्णःMudga-leaved plant (a plant name)
मुद्गपर्णः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुद्ग + पर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मुद्गस्य पर्णम्)
क्षुद्रसहाKṣudrasahā (a plant name)
क्षुद्रसहा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षुद्र + सहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (क्षुद्रा सहा)
माषपर्णःMāṣa-leaved plant (a plant name)
माषपर्णः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमाष + पर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (माषस्य पर्णम्)
महासहाMahāsahā (a plant name)
महासहा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा + सहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (महती सहा)
त्यजाleave/abandon
त्यजा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्
पराParā (a plant name)
परा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
महाMahā (a plant name)
महा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
ज्ञेयाis to be known/called
ज्ञेया:
Kriya (Predicate/विधेय)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) + य (कृत्)
Formकृदन्त (भाव्य/विधेय) ‘ज्ञेय’ (to be known), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय-विशेषणरूपेण
दण्डयोनि-अङ्क-संज्ञयाby the name ‘Daṇḍayoni-aṅka’
दण्डयोनि-अङ्क-संज्ञया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदण्डयोनि + अङ्क + संज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः (बहु-तत्पुरुष-समाहारः)
न्यग्रोधःNyagrodha (banyan)
न्यग्रोधः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootन्यग्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (particle)
वटःVaṭa (banyan)
वटः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
ज्ञेयःis to be known (as)
ज्ञेयः:
Kriya (Predicate/विधेय)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) + य (कृत्)
Formकृदन्त (भाव्य) ‘ज्ञेय’, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेय-विशेषणरूपेण
अश्वत्थःAśvattha (peepal)
अश्वत्थः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअश्वत्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
कपिलःKapila (a name/variety)
कपिलः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकपिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
मतःis considered/called
मतः:
Kriya (Predicate/विधेय)
TypeVerb
Rootमन् (धातु) + त (कृत्)
Formकृदन्त (भूतकृदन्त/क्त) ‘मत’ (considered), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विधेयभावे

Lord Vishnu (in instruction to Garuda/Vinata-putra)

Concept: Right naming/identification (saṃjñā-bheda) as a form of practical knowledge; one entity known by multiple regional/technical names.

Vedantic Theme: Vyavahāra-jñāna (conventional knowledge) supporting dharma/ritual accuracy; nāma-rūpa distinction implied (names vary while referent remains).

Application: Use correct plant identities when following ritual, medicinal, or dharma prescriptions that specify these names; avoid substitution errors.

Primary Rasa: shanta

Related Themes: Garuda Purana 1.204 (context: nāma-paryāya/auṣadhi-vana-nighaṇṭu style listings)

V
Vishnu
G
Garuda

FAQs

This verse functions like a glossary: it standardizes alternate names of plants/trees used in Purāṇic and ritual contexts so practitioners correctly identify what is being referred to in dharma and rites.

By clarifying synonyms (e.g., Nyagrodha = Vaṭa), it prevents confusion when the text prescribes offerings, worship materials, or sacred associations connected with particular trees.

When reading Purāṇic instructions or planning a ritual, cross-check plant/tree synonyms so the correct species or traditional equivalent is used, especially for items like banyan (vaṭa/nyagrodha) and aśvattha.