Previous Verse
Next Verse

Shloka 68

Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame

दशाष्टषट्चतस्रस्तु द्विजातीनामयं भवेत् / स्त्रीणां मद्यं तदर्द्धं स्यात्पादं स्याद्भर्तृसङ्गमे

daśāṣṭaṣaṭcatasrastu dvijātīnāmayaṃ bhavet / strīṇāṃ madyaṃ tadarddhaṃ syātpādaṃ syādbhartṛsaṅgame

Für die Dvija beträgt das Maß zehn, acht, sechs und vier. Für Frauen ist der berauschende Trank die Hälfte davon; in der Gemeinschaft mit dem Gatten nur ein Viertel.

daśa-aṣṭa-ṣaṭ-catasraḥten, eight, six, and four
daśa-aṣṭa-ṣaṭ-catasraḥ:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण/Predicate)
TypeNoun
Rootdaśa + aṣṭa + ṣaṭ + catasṛ (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Bahuvacana; समासः—द्वन्द्वः (numerals in coordination)
tubut / indeed
tu:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक/connector)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormNipāta (particle), virodha/avadhāraṇa nuance
dvijātīnāmof the twice-born (classes)
dvijātīnām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootdvijāti (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Bahuvacana
ayamthis
ayam:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana; sarvanāma
bhavetshould be
bhavet:
Kriyā (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootbhū (धातu)
FormLiṅ-lakāra (Optative/विधिलिङ्), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; Parasmaipada
strīṇāmof women
strīṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootstrī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Bahuvacana
madyamliquor
madyam:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmadya (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana
tad-arddhamhalf of that
tad-arddham:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण/Predicate)
TypeNoun
Roottad + ardha (प्रातिपदिक)
FormNapुंसकलिङ्ग, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana; समासः—तत्पुरुषः (tad-arddha = half of that)
syātshould be
syāt:
Kriyā (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootas (धातु)
FormLiṅ-lakāra (Optative/विधिलिङ्), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana
pādama quarter
pādam:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानाधिकरण/Predicate)
TypeNoun
Rootpāda (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana
syātshould be
syāt:
Kriyā (क्रिया/Verbal action)
TypeVerb
Rootas (धातु)
FormLiṅ-lakāra (Optative/विधिलिङ्), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana
bhartṛ-saṅgameduring union with the husband
bhartṛ-saṅgame:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location/occasion)
TypeNoun
Rootbhartṛ + saṅgama (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī (7th/सप्तमी), Ekavacana; समासः—तत्पुरुषः (bhartṛ-saṅgama = union with husband)