Shloka 58
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
ते ऽधिरुह्य विमानाग्र्यं द्विजवर्माणमाश्रिताः / यथोचितफलोपेतास्त्रिदिवं जग्मुरञ्जसा
Transliteration
te 'dhiruhya vimānāgryaṃ dvijavarmāṇamāśritāḥ / yathocitaphalopetāstridivaṃ jagmurañjasā
Translation
Sie bestiegen das erhabenste Vimāna, suchten Zuflucht bei Dvijavarma und, mit dem ihnen gebührenden Lohn versehen, gelangten sie mühelos nach Tridiva, in den Himmel.
Word by Word
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (Nominative plural)
अधिरुह्यhaving mounted
अधिरुह्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootअधि + रुह् (धातु) + अधिरुह्य (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund): ‘having mounted/ascended’
विमानाग्र्यम्the best aerial car
विमानाग्र्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविमान + अग्र्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Accusative singular); कर्मधारयसमासः—अग्र्यं विमानम् (excellent aerial car)
द्विजवर्माणम्Dvijavarman (name)
द्विजवर्माणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्विजवर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Accusative singular); तत्पुरुषसमासः—द्विजस्य वर्म (name/epithet)
आश्रिताःhaving taken refuge (in)
आश्रिताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootआ + श्रि (धातु) + आश्रित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle) प्रयुक्तः कर्तरि; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन: ‘having resorted to/taken refuge’
यथाas/according to
यथा:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), प्रकार/उपमानार्थक
उचितproper
उचित:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउचित (प्रातिपदिक)
Formविशेषण; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-समासाङ्ग (appropriate/fit)
फलfruit/result
फल:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासाङ्ग (fruit/result)
उपेताःendowed with
उपेताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootउप + इ (धातु) + उपेत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle) कर्तरि; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन: ‘endowed with/attained’
त्रिदिवम्to heaven
त्रिदिवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootत्रिदिव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Accusative singular)
जग्मुःthey went
जग्मुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
अञ्जसाstraightaway/easily
अञ्जसा:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootअञ्जसा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), सुगमतया/शीघ्रार्थे (easily/straightaway)