Shloka 36
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
तेषां संरक्षणार्थाय बन्धुमिः सहितो वशी / तत्रैव वसतिं चक्रे मुदितो भार्यया सह
Transliteration
teṣāṃ saṃrakṣaṇārthāya bandhumiḥ sahito vaśī / tatraiva vasatiṃ cakre mudito bhāryayā saha
Translation
Zu ihrem Schutz blieb der selbstbeherrschte Mann dort, von Verwandten begleitet, und richtete freudig mit seiner Gattin eine Wohnstatt ein.
Word by Word
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी बहुवचन (Genitive)
संरक्षणार्थायfor the purpose of protection
संरक्षणार्थाय:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootसंरक्षण (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी एकवचन; समासः: संरक्षणस्य अर्थः (षष्ठी-तत्पुरुष)
बन्धुभिःwith kinsmen/relatives
बन्धुभिः:
Sahakarana (सहकरण)
TypeNoun
Rootबन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया बहुवचन (Instrumental)
सहितःaccompanied
सहितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसहित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विशेषण (with)
वशीthe self-controlled one
वशी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवशिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक-अव्यय (locative adverb)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारण-निपात (emphatic particle)
वसतिम्dwelling/residence
वसतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवसति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (Accusative)
चक्रेhe made/established
चक्रे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
मुदितःglad
मुदितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमुदित (कृदन्त, √मुद्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; कर्तृविशेषण
भार्ययाwith (his) wife
भार्यया:
Sahakarana (सहकरण)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया एकवचन (Instrumental)
सहtogether with
सह:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय, सहार्थक-उपपद (postposition: with)