Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

महादेव्याः आविर्भाव-रूपान्तर-विहारवर्णनम्

Manifestation, Forms, and Divine Play of the Mahādevī

किंफलानि च तानि स्युरुपायो वाथ कीदृशः / इति तद्वचनं श्रुत्वा देवेन्द्रस्य बृहस्पतिः / प्रत्युवाच ततो वाक्यं धर्मार्थसहितं शुभम्

kiṃphalāni ca tāni syurupāyo vātha kīdṛśaḥ / iti tadvacanaṃ śrutvā devendrasya bṛhaspatiḥ / pratyuvāca tato vākyaṃ dharmārthasahitaṃ śubham

„Welche Früchte werden sie bringen, und welches Mittel gibt es?“ Als er dies hörte, erwiderte Bṛhaspati, Devendras Lehrer, mit einem glückverheißenden Wort, das Dharma und Artha vereint.

kim-phalāniwhat results
kim-phalāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक) + phala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; तत्पुरुष (किं फलानि); interrogative compound used as predicate nominative
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
tānithose (things/omens)
tāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; pronoun nominative plural
syuḥwould be
syuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, बहुवचन; ‘would be/should be’
upāyaḥremedy/means
upāyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootupāya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; nominative singular
or
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (disjunctive particle)
athathen/and
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तर/प्रश्नार्थ-अव्यय (particle: then/and)
kīdṛśaḥof what kind
kīdṛśaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkīdṛśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; interrogative adjective agreeing with upāyaḥ
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्ति-अव्यय (quotative particle)
tad-vacanamthat statement
tad-vacanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + vacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; तत्पुरुष (तस्य वचनम्)
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having heard’
devendrasyaof Devendra (Indra)
devendrasya:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootdevendra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; genitive singular
bṛhaspatiḥBṛhaspati
bṛhaspatiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbṛhaspati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; nominative singular
pratyuvācareplied
pratyuvāca:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati-√vac (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘replied’
tataḥthen/thereupon
tataḥ:
Kāla/Deśa-adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय; adverb ‘thereupon/then’
vākyamspeech/words
vākyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; object of pratyuvāca (understood: spoke words)
dharma-artha-sahitamaccompanied by dharma and artha
dharma-artha-sahitam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdharma (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक) + sahita (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; तत्पुरुष (धर्मार्थाभ्यां सहितम्); agrees with vākyam
śubhamauspicious
śubham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; agrees with vākyam