Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

Pratisarga-pravartana (How Re-Creation Proceeds) / पुनःसर्ग-प्रवर्तन

अव्यक्तात्कारणात्तस्मान्नित्यात्सदसदात्मकात् / प्रधानपुरुषाभ्यां तु जायते च महेश्वरः

avyaktātkāraṇāttasmānnityātsadasadātmakāt / pradhānapuruṣābhyāṃ tu jāyate ca maheśvaraḥ

Aus der unmanifesten Ursache, ewig und von der Natur von Sein und Nichtsein, entsteht durch die Verbindung von Pradhāna und Puruṣa Maheśvara.

अव्यक्तात्from the unmanifest
अव्यक्तात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootअव्यक्त (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन)
कारणात्from the cause
कारणात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन)
तस्मात्from that
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसक), Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन)
नित्यात्from the eternal
नित्यात्:
Apadana (अपादान)
TypeAdjective
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसक), Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन); adjective qualifying implied cause/source
सत्-असत्-आत्मकात्from that whose nature is being and non-being
सत्-असत्-आत्मकात्:
Apadana (अपादान)
TypeAdjective
Rootसत् (प्रातिपदिक) + असत् (प्रातिपदिक) + आत्मक (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुंसक), Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन); तत्पुरुष: (सत्+असत्) as qualifier of आत्मक
प्रधान-पुरुषाभ्याम्by Pradhāna and Puruṣa
प्रधान-पुरुषाभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootप्रधान (प्रातिपदिक) + पुरुष (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Dual (द्विवचन); द्वन्द्व (itaretara)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
FormParticle (निपात), contrast/emphasis
जायतेis born/arises
जायते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
महेश्वरःMaheśvara (the Great Lord)
महेश्वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)