Shloka 48
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
श्रीदेवीसोदरं नत्वा पुण्डरीकाक्षमच्युतम् / तत्सांनिध्यं सदा काञ्च्यां प्रार्थयामास चादृतः
Transliteration
śrīdevīsodaraṃ natvā puṇḍarīkākṣamacyutam / tatsāṃnidhyaṃ sadā kāñcyāṃ prārthayāmāsa cādṛtaḥ
Translation
Nachdem er sich vor Acyuta, dem lotosäugigen Puṇḍarīkākṣa, dem Bruder der Śrī Devī, verneigt hatte, bat er ehrfürchtig, dass Seine Gegenwart stets in Kāñcī weile.
Word by Word
श्रीदेवीसोदरम्the brother of Śrī-devī
श्रीदेवीसोदरम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootश्रीदेवी-सोदर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः श्रीदेव्याः सोदरः (षष्ठी-तत्पुरुषः)
नत्वाhaving bowed
नत्वा:
पूर्वक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootनम् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), √नम्; पूर्वक्रिया (having bowed)
पुण्डरीकाक्षम्the lotus-eyed (Viṣṇu)
पुण्डरीकाक्षम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपुण्डरीक-अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); समासः पुण्डरीकं इव अक्षी यस्य (कर्मधारयः: lotus-eyed)
अच्युतम्Acyuta (the infallible one)
अच्युतम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअच्युत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
तत्that
तत्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun used adjectivally), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
सांनिध्यम्presence
सांनिध्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसांनिध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
सदाalways
सदा:
विशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (always)
काञ्च्याम्in Kāñcī
काञ्च्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootकाञ्ची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
प्रार्थयामासrequested/prayed for
प्रार्थयामास:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootप्रार्थय् (धातु, √अर्थ् caus./denom.)
Formलिट् लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद
चand
च:
सम्बन्ध/निपात
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction: and)
आदृतःrespectful/with reverence
आदृतः:
कर्तृ (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootआदृत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)