Shloka 116

Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva

Lalitopākhyāna Context

Devanagari script

न ब्रह्मा न च विष्णुर्वा न रुद्रश्च त्रयो ऽप्यमी / मोहिता मायया यस्यास्तुरीयस्तु स चेश्वरः / सदाशिवो न जानाति कथं प्राकृतदेवताः

Transliteration

na brahmā na ca viṣṇurvā na rudraśca trayo 'pyamī / mohitā māyayā yasyāsturīyastu sa ceśvaraḥ / sadāśivo na jānāti kathaṃ prākṛtadevatāḥ

Translation

Es ist weder Brahmā noch Viṣṇu noch Rudra; selbst diese Drei werden von Seiner Māyā betört. Der im Zustand Turīya Weilende, der ist Īśvara, der Herr. Wenn selbst Sadāśiva es nicht weiß, wie sollten es die gewöhnlichen, weltlichen Götter erkennen?

Word by Word

• na: not
• na: Sambandha (सम्बन्ध/negation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negative particle)

• brahmā: Brahmā
• brahmā: Karta (कर्ता/subject)
• Type: Noun
• Root: brahman (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• na: nor
• na: Sambandha (सम्बन्ध/negation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय

• ca: and
• ca: Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• viṣṇuḥ: Viṣṇu
• viṣṇuḥ: Karta (कर्ता/subject)
• Type: Noun
• Root: viṣṇu (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• vā: or
• vā: Sambandha (सम्बन्ध/option marker)
• Type: Indeclinable
• Root: vā (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle)

• na: nor
• na: Sambandha (सम्बन्ध/negation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय

• rudraḥ: Rudra
• rudraḥ: Karta (कर्ता/subject)
• Type: Noun
• Root: rudra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• ca: and
• ca: Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• trayaḥ: the three
• trayaḥ: Karta (कर्ता/subject)
• Type: Noun
• Root: traya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• api: even
• api: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: api (अव्यय)
• Form: सम्भावना/अपि-कारक-अव्यय (particle: also/even)

• amī: these (those)
• amī: Karta (कर्ता/subject; apposition to trayaḥ)
• Type: Noun
• Root: adas (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• mohitāḥ: deluded
• mohitāḥ: Karta (कर्ता/subject complement)
• Type: Adjective
• Root: muh (धातु) + kta (क्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम् (qualifies trayaḥ/amī)

• māyayā: by māyā
• māyayā: Karana (करण/instrument)
• Type: Noun
• Root: māyā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• yasya: whose
• yasya: Sambandha (सम्बन्ध/genitive: whose)
• Type: Noun
• Root: yad (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• āstuḥ: may (they two) be / let there be
• āstuḥ: Kriya (क्रिया/predicate)
• Type: Verb
• Root: as (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन; √अस् (to be)

• turīyaḥ: the fourth
• turīyaḥ: Karta (कर्ता/subject complement)
• Type: Adjective
• Root: turīya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम्

• tu: but
• tu: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: tu (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक-अव्यय (adversative/emphatic particle)

• saḥ: he
• saḥ: Karta (कर्ता/subject)
• Type: Noun
• Root: tad (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• ca: and
• ca: Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• īśvaraḥ: the Lord
• īśvaraḥ: Karta (कर्ता/subject complement)
• Type: Noun
• Root: īśvara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• sadāśivaḥ: Sadāśiva
• sadāśivaḥ: Karta (कर्ता/subject)
• Type: Noun
• Root: sadāśiva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (sadā + śiva)

• na: not
• na: Sambandha (सम्बन्ध/negation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय

• jānāti: knows
• jānāti: Kriya (क्रिया/predicate)
• Type: Verb
• Root: jñā (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• katham: how
• katham: Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: katham (अव्यय)
• Form: प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)

• prākṛta-devatāḥ: the mundane/natural deities
• prākṛta-devatāḥ: Karta (कर्ता/subject; rhetorical)
• Type: Noun
• Root: prākṛta (प्रातिपदिक) + devatā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—कर्मधारय (प्राकृता देवताः)