Shloka 16
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
सद्गुरोस्तु मनुं प्राप्य त्रिपञ्चार्णपरिष्कृतम् / सम्यक्संसाधयेद्विद्वान्वक्ष्यमाणप्रकारतः
Transliteration
sadgurostu manuṃ prāpya tripañcārṇapariṣkṛtam / samyaksaṃsādhayedvidvānvakṣyamāṇaprakārataḥ
Translation
Nachdem man vom Sadguru das Manu (Mantra) empfangen hat, geläutert durch die fünfzehn Silben (tripañcārṇa), soll der Weise die Sādhana richtig vollenden nach der Weise, die noch dargelegt wird.
Word by Word
सत्-गुरोःof the true guru
सत्-गुरोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक) + गुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध/Genitive), एकवचन; कर्मधारय (सन् गुरु:)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (emphasis/contrast)
मनुम्the mantra/Manu (sacred formula)
मनुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/Accusative), एकवचन
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund); अव्ययभाव
त्रि-पञ्च-अर्ण-परिष्कृतम्refined/formed with the three-and-five letters (i.e., fifteen syllables)
त्रि-पञ्च-अर्ण-परिष्कृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + पञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + अर्ण (प्रातिपदिक) + परिष्कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (त्रिपञ्च-अर्णैः परिष्कृतम् = 15-syllabled/letters-refined)
सम्यक्properly
सम्यक्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formरीति-अव्यय (adverb of manner)
संसाधयेत्should accomplish/perform (the practice)
संसाधयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-साध् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
विद्वान्a learned person
विद्वान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविद्वस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वक्ष्यमाण-प्रकारतःaccording to the manner that will be stated
वक्ष्यमाण-प्रकारतः:
Hetu/Anusara (अनुसार/रीति)
TypeIndeclinable
Rootवक्ष्यमाण (कृदन्त-प्रातिपदिक) + प्रकार (प्रातिपदिक) + तस् (तसिल्-अव्यय)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb: 'according to'); तत्पुरुष (वक्ष्यमाणः प्रकारः यस्य)