Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्

Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds

न तत्र गन्तु मार्गो ऽस्ति नौकावाहनमन्तरा / आज्ञया केवलं तत्र मन्त्रिणी दण्डनाथयोः / तारा नाम महाशक्तिर्वर्तते तोरणेश्वरी

na tatra gantu mārgo 'sti naukāvāhanamantarā / ājñayā kevalaṃ tatra mantriṇī daṇḍanāthayoḥ / tārā nāma mahāśaktirvartate toraṇeśvarī

Dorthin führt kein Weg ohne ein Boot als Fahrzeug. Allein auf Geheiß von Mantriṇī und Daṇḍanātha weilt dort die Mahāśakti namens Tārā, die Toraṇeśvarī, Herrin des Tores.

nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb: 'there')
gantumto go
gantum:
Prayojana (प्रयोजन/Infinitive complement)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), गन्तुम् (to go)
mārgaḥa path
mārgaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmārga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular)
astiexists/is
asti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (singular)
naukā-vāhanamboat-transport
naukā-vāhanam:
Karta (कर्ता/Subject, with asti)
TypeNoun
Rootnaukā + vāhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular); नौकायाः वाहनम् (boat-transport)
antarāwithout
antarā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootantarā (अव्यय)
Formअव्यय; विना/ऋते-अर्थे (preposition-like: 'without/except')
ājñayāby (her) command
ājñayā:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootājñā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), तृतीया विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (singular)
kevalamonly
kevalam:
Sambandha (सम्बन्ध/Restriction)
TypeIndeclinable
Rootkevala (प्रातिपदिक/अव्ययीभावप्राय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: 'only/merely')
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
mantriṇīthe minister (goddess)
mantriṇī:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootmantriṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular)
daṇḍanāthayoḥof the Daṇḍanātha
daṇḍanāthayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootdaṇḍa-nātha (प्रातिपदिक; दण्ड + नाथ)
Formपुंलिङ्ग (m.), षष्ठी विभक्ति (Genitive/6th), द्विवचन (dual); दण्डस्य नाथः (lord of punishment/commander)
tārāTārā
tārā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottārā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular)
nāmaby name
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध/Naming)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
Formनाम-शब्दः (indeclinable used for naming: 'by name/called')
mahā-śaktiḥthe great power
mahā-śaktiḥ:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootmahā + śakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular); महती शक्तिः (great power)
vartateabides/exists
vartate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛt (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (singular)
toraṇeśvarīToraṇeśvarī (Lady of the gateway)
toraṇeśvarī:
Karta (कर्ता/Apposition to Tārā)
TypeNoun
Roottoraṇa-īśvarī (प्रातिपदिक; तोरण + ईश्वरी)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular); तोरणस्य ईश्वरी (mistress of the gateway/arch)