Shloka 15
श्रीनगर-त्रिपुरा-सप्तकक्षा-पालकदेवताप्रकाशनम्
Revelation of the Guardian Deities of Śrīnagara-Tripurā’s Seven Enclosures
Devanagari script
तत्र देवीं समभ्यर्च्य पूर्वजन्मनि कुम्भज / वसन्त्यप्सरसां वृन्दैः साकं गन्धर्वपुङ्गवाः
Transliteration
tatra devīṃ samabhyarcya pūrvajanmani kumbhaja / vasantyapsarasāṃ vṛndaiḥ sākaṃ gandharvapuṅgavāḥ
Translation
O Kumbhaja (Agastya), dort wohnen die Vorzüglichsten unter den Gandharvas zusammen mit Scharen von Apsaras, weil sie die Göttin in einem früheren Leben in rechter Verehrung angebetet haben.
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
देवीम्the goddess
देवीम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
समभ्यर्च्यhaving worshipped
समभ्यर्च्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया/Absolutive)
TypeVerb
Rootसम् + अभि + अर्च् (धातु) → समभ्यर्च्य (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable participle): ‘सम्यक् अभ्यर्च्य’ = having duly worshipped
पूर्व-जन्मनिin a former birth
पूर्व-जन्मनि:
Adhikarana (अधिकरण/Time/Location)
TypeNoun
Rootपूर्व (प्रातिपदिक) + जन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), सप्तमी (Locative/7th), एकवचन (Singular); ‘पूर्वे जन्मनि’
कुम्भजO Kumbhaja (Agastya)
कुम्भज:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootकुम्भज (प्रातिपदिक; संबोधन)
Formपुंलिङ्ग (m.), सम्बोधन (Vocative), एकवचन (Singular); ‘कुम्भात् जातः’ (Agastya)
वसन्तिthey dwell
वसन्ति:
Kriya (क्रिया/Action)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
अप्सरसाम्of the apsarases
अप्सरसाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootअप्सरस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन (Plural)
वृन्दैःwith groups
वृन्दैः:
Sahakari (सहकारी/Associate; सह-करण)
TypeNoun
Rootवृन्द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), तृतीया (Instrumental/3rd), बहुवचन (Plural)
साकम्together with
साकम्:
Sahakari (सहकारी/Association marker)
TypeIndeclinable
Rootसाकम् (अव्यय)
Formसहार्थक अव्यय (with, together with)
गन्धर्व-पुङ्गवाःthe foremost Gandharvas
गन्धर्व-पुङ्गवाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक) + पुङ्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); ‘गन्धर्वाणां पुङ्गवाः’ = chiefs among Gandharvas