Shloka 106
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
तदस्त्रदर्पनाशाय वामनाः शतशो ऽभवन् / महाराज्ञीदक्षहस्तकनिष्ठाग्रान्महौजसः
Transliteration
tadastradarpanāśāya vāmanāḥ śataśo 'bhavan / mahārājñīdakṣahastakaniṣṭhāgrānmahaujasaḥ
Translation
Um den Hochmut jener Waffe zu vernichten, entstanden augenblicklich Hunderte von Vāmanas, von gewaltiger Kraft, aus der Spitze des kleinen Fingers der rechten Hand der Großkönigin.
Word by Word
तत्-अस्त्र-दर्प-नाशायfor destroying the pride of that weapon
तत्-अस्त्र-दर्प-नाशाय:
सम्प्रदान (Sampradāna/Purpose-Dative)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक) + दर्प (प्रातिपदिक) + नाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; तत्पुरुषसमासः—‘तस्य अस्त्रस्य दर्पस्य नाशाय’ (for the destruction of the pride of that weapon)
वामनाःdwarfs; small beings
वामनाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवामन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
शतशःby hundreds; in hundreds
शतशः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootशतशस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; प्रकार/परिमाणवाचक क्रियाविशेषणम् (adverb of manner/number)
अभवन्came into being; arose
अभवन्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपदम्
महा-राज्ञी-दक्ष-हस्त-कनिष्ठा-अग्रात्from the tip of the queen’s right-hand little finger
महा-राज्ञी-दक्ष-हस्त-कनिष्ठा-अग्रात्:
अपादान (Apadāna/Source)
TypeNoun
Rootमहा (पूर्वपद) + राज्ञी (प्रातिपदिक) + दक्ष (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक) + कनिष्ठा (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (अग्र-शब्दप्रधान), पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; समासः—‘महाराज्ञ्याः दक्षहस्तस्य कनिष्ठायाः अग्रात्’ (from the tip of the little finger of the queen’s right hand)
महा-ओजसःof great vigor; very powerful
महा-ओजसः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootमहा (पूर्वपद) + ओजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; कर्मधारयः—‘महद् ओजः येषां ते’ (very powerful); विशेषणम् (qualifying वामनाः)