Previous Verse
Next Verse

Shloka 74

दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation

कर्णेषु दष्ट्वा नासायामन्ये दष्टाः शिरस्तटे / पृष्ठतो प्यदशन्केचिदा गत्य व्याकृतक्रियाः

karṇeṣu daṣṭvā nāsāyāmanye daṣṭāḥ śirastaṭe / pṛṣṭhato pyadaśankecidā gatya vyākṛtakriyāḥ

Die einen bissen in die Ohren, andere in die Nase; wieder andere wurden am Scheitel gebissen. Manche kamen von hinten heran und bissen ebenfalls zu, in schnellen, seltsamen Bewegungen.

karṇeṣuin/on the ears
karṇeṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkarṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Saptamī (Loc. 7), Bahuvacana
daṣṭvāhaving bitten
daṣṭvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootdaś (धातु)
FormAbsolutive (ktvā), avyaya-kṛdanta; ‘having bitten’
nāsāyāmin/on the nose
nāsāyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootnāsā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Saptamī (Loc. 7), Ekavacana
anyeothers
anye:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom. 1), Bahuvacana; ‘others’ (pronoun-like)
daṣṭāḥ(having been) bitten / (they) bit
daṣṭāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootdaś (धातु)
FormKta-pratyaya (past passive participle), Puṃliṅga (m.), Prathamā (Nom. 1), Bahuvacana; passive/resultative ‘bitten’
śiras-taṭeon the side of the head
śiras-taṭe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśiras + taṭa (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga (m.), Saptamī (Loc. 7), Ekavacana; tatpuruṣa: ‘śirasaḥ taṭaḥ’ = edge/side of the head
pṛṣṭhataḥfrom behind, at the back
pṛṣṭhataḥ:
Deśa (देश)
TypeIndeclinable
Rootpṛṣṭhatas (अव्यय)
FormAvyaya (adverb) of place
apialso
api:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormNipāta (particle), ‘also/even’
adaśanthey bit
adaśan:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdaś (धातु)
FormLaṅ-lakāra (Imperfect), Prathama-puruṣa (3rd), Bahuvacana; parasmaipada
kecitsome (of them)
kecit:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim + cit (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom. 1), Bahuvacana (indefinite pronoun)
āup to, approaching
ā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootā (अव्यय)
FormUpasarga/nipāta used with absolutive; sense: ‘up to/near/after’ (here with gatya)
gatyahaving gone/approached
gatya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
FormAbsolutive (lyap/ktvā variant) form ‘gatya’ = ‘having gone/approached’ (poetic)
vyākṛta-kriyāḥwith disordered actions, frantic
vyākṛta-kriyāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvi-ā-√kṛ + kriyā (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga (m.), Prathamā (Nom. 1), Bahuvacana; bahuvrīhi: ‘vyākṛtā kriyā yasya’ = whose actions are disordered/deranged