Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Bhaṇḍāsuraprādurbhāva

Rise and Consecration of Bhaṇḍāsura

तया संप्रार्थितो भूयः प्रेषयामास काश्चन / ताभिर्विश्वाचिमुख्याभिः सहिता सा मृगेक्षणा / प्रययौ मानसस्याग्यं तटमुज्ज्वलभूरुहम्

tayā saṃprārthito bhūyaḥ preṣayāmāsa kāścana / tābhirviśvācimukhyābhiḥ sahitā sā mṛgekṣaṇā / prayayau mānasasyāgyaṃ taṭamujjvalabhūruham

Als sie erneut inständig bat, sandte er abermals einige aus. Die Hirschäugige zog, begleitet von Apsaras wie Viśvācī, zum erhabensten Ufer des Mānasa-Sees, das von leuchtenden Bäumen geschmückt war.

tayāby her
tayā:
Karana (करण)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
saṃprārthitaḥhaving been earnestly requested
saṃprārthitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootsaṃ+√arth (धातु) → saṃprārthita (कृदन्त, क्त)
FormPast passive participle (क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular; used predicatively ‘having been earnestly requested’
bhūyaḥagain, further
bhūyaḥ:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhūyas (अव्यय/प्रातिपदिक)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
preṣayāmāsasent, dispatched
preṣayāmāsa:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra+√iṣ (धातु) [प्रेषयति]
FormPeriphrastic perfect (लिट्/परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
kāścanasome (persons/women)
kāścana:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक) + cana (निपात)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन); indefinite pronoun ‘some (women)’
tābhiḥwith them
tābhiḥ:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
viśvāci-mukhyābhiḥwith those headed by Viśvāci
viśvāci-mukhyābhiḥ:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootviśvāci (प्रातिपदिक) + mukhya (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural; tatpuruṣa: ‘Viśvāci as chief/foremost’ (विश्‍वाची-प्रधानाः)
sahitāaccompanied
sahitā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsa-√i (धातु) → sahita (कृदन्त, क्त)
FormPast participle (क्त) used adjectivally; Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular
she
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular
mṛga-īkṣaṇādeer-eyed woman
mṛga-īkṣaṇā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmṛga (प्रातिपदिक) + īkṣaṇa (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular; bahuvrīhi: ‘one whose eyes are like a deer’ (मृग-ईक्षणा)
prayayauwent forth
prayayau:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra+√yā (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada
mānasasyaof (Lake) Mānasa
mānasasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootmānasa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular
agryamforemost, excellent
agryam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootagrya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; qualifying taṭam
taṭambank, shore
taṭam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottaṭa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular
ujjvala-bhūruhamhaving bright trees
ujjvala-bhūruham:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootujjvala (प्रातिपदिक) + bhūruha (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; karmadhāraya: ‘bright trees’ qualifying taṭam (उज्ज्वलानि भूरुहाणि यस्मिन्)