Shloka 71
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
तदा चाल्पेन कालेन सिद्धिं गच्छन्ति मानवाः / धन्या धर्मं चरिष्यन्ति युगान्ते द्विजसत्तमाः
Transliteration
tadā cālpena kālena siddhiṃ gacchanti mānavāḥ / dhanyā dharmaṃ cariṣyanti yugānte dvijasattamāḥ
Translation
Dann gelangen die Menschen in kurzer Zeit zur Vollendung; o bester der Dvija, am Ende des Yuga werden die Gesegneten Dharma üben.
Word by Word
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
अल्पेनby a short (amount)
अल्पेन:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअल्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; ‘कालेन’ इत्यस्य विशेषणम्
कालेनin a time / within time
कालेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/साधन (instrumental)
सिद्धिम्success / attainment
सिद्धिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
गच्छन्तिthey reach
गच्छन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
मानवाःhumans
मानवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
धन्याःfortunate / blessed
धन्याः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘द्विजसत्तमाः’ इत्यस्य विशेषणम्
धर्मम्dharma / righteousness
धर्मम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चरिष्यन्तिthey will practice
चरिष्यन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
युग-अन्तेat the end of the age
युग-अन्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (युगस्य अन्तः)
द्विज-सत्तमाःbest Brahmins / best of the twice-born
द्विज-सत्तमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (द्विजानां सत्तमाः = best of the twice-born)