Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 117
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
क्रमेण परिवृत्ता तुमनोरन्तरमुच्यते / चतुर्युगे यथैकस्मिन्भवतीह यथा तु यत्
Transliteration
krameṇa parivṛttā tumanorantaramucyate / caturyuge yathaikasminbhavatīha yathā tu yat
Translation
Was sich der Reihe nach im Umlauf vollzieht, heißt ‘Manvantara’. Wie in einer einzigen Caturyuga hier dies oder jenes geschieht, so ist die Ordnung.
Word by Word
क्रमेणin order/gradually
क्रमेण:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-एकवचनस्य अव्ययीभाव (instrumental used adverbially) — manner adverb
परिवृत्ताhaving revolved/elapsed
परिवृत्ता:
विशेषण (Viśeṣaṇa/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि + वृत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘having revolved/elapsed’ (agreeing with implied आवृत्तिः)
तुindeed
तु:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
मन्वन्तरम्a manvantara (Manu-period)
मन्वन्तरम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तत्पुरुषः—मनॊः अन्तरम्/मनूनाम् अन्तरम्
उच्यतेis called
उच्यते:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कर्मणि प्रयोगः—‘is called/said’
चतुर्युगेin a four-yuga cycle
चतुर्युगे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचतुर्युग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
यथाas/just as
यथा:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (comparative/manner adverb)
एकस्मिन्in one (single)
एकस्मिन्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम्
भवतिbecomes/is
भवति:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
इहhere
इह:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb)
यथाas
यथा:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय
तुindeed/but
तु:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (emphasis/contrast)
यत्whatever/that which
यत्:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative)