Shloka 8
Kiṃpuruṣa–Harivarṣa–Ilāvṛta-varṣa-varṇanam
Description of the Varṣas: Kiṃpuruṣa, Hari, and Ilāvṛta
Devanagari script
एकादश सहस्राणि वर्षाणां तु निरामयाः / हरिवर्षे तु जीवन्ति सर्वे मुदितमानसाः
Transliteration
ekādaśa sahasrāṇi varṣāṇāṃ tu nirāmayāḥ / harivarṣe tu jīvanti sarve muditamānasāḥ
Translation
In Harivarṣa leben alle ohne Krankheit elftausend Jahre lang, mit freudigem Herzen.
Word by Word
एकादशeleven
एकादश:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएकादश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; द्विगु-समास (एक + दश) — ‘eleven’ (here qualifying sahasrāṇi)
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन
वर्षाणाम्of years
वर्षाणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th), बहुवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोध (particle)
निरामयाःfree from illness
निरामयाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिरामय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; नञ्-तत्पुरुष (निर् + आमय) — ‘free from disease’
हरिवर्षेin Harivarṣa
हरिवर्षे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootहरिवर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th), एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; particle
जीवन्तिlive
जीवन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजीव् (धातु)
Formलट् (वर्तमान); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन
मुदितमानसाःhaving joyful minds
मुदितमानसाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुदित + मानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—बहुव्रीहि (मुदितं मानसं येषाम्)