Previous Verse
Next Verse

Shloka 70

Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana

Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases

तौ कामरूपिणौ घोरौ नीरुजौ च स्वभावतः / रूपा नुरूपैराचारैः प्रचरन्तौ प्रबाधकौ

tau kāmarūpiṇau ghorau nīrujau ca svabhāvataḥ / rūpā nurūpairācāraiḥ pracarantau prabādhakau

Beide konnten nach Belieben Gestalt annehmen, waren schrecklich und von Natur aus ohne Krankheit. Mit ihrem jeweiligen Aussehen entsprechender Lebensart streiften sie umher und fügten Leiden zu.

तौthose two
तौ:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun, Masculine, Nominative, Dual
कामरूपिणौable to assume forms at will
कामरूपिणौ:
कर्ता-विशेषण (Kartā-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootकाम + रूपिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: 'कामेन रूपं (येषां/यथा इच्छया रूपं धारयन्ति)'; Masculine, Nominative, Dual; adjective of 'तौ'
घोरौfearsome
घोरौ:
कर्ता-विशेषण (Kartā-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Dual
नीरुजौfree from sickness/pain
नीरुजौ:
कर्ता-विशेषण (Kartā-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootनिर् + रुज (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: 'निर्रुज' = without illness/pain; Masculine, Nominative, Dual
and
:
सम्बन्ध/निपात (Conj.)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
स्वभावतःby nature
स्वभावतः:
हेतु/निमित्त (Hetu/Cause, adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस्वभाव (प्रातिपदिक)
FormAblative used adverbially (पञ्चमी-अर्थे अव्ययीभाववत् प्रयोग): 'स्वभावतः' = by nature
रूपान्forms
रूपान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Plural
अनुरूपैःsuitable, corresponding
अनुरूपैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootअनुरूप (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural; adjective of 'आचारैः'
आचारैःby (their) conduct/behaviors
आचारैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootआचार (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural
प्रचरन्तौmoving about, acting
प्रचरन्तौ:
क्रिया (Kriyā/Verbal predicate)
TypeVerb
Rootप्र + चर् (धातु) → प्रचरत् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), Masculine, Nominative, Dual; used predicatively with 'तौ' (acting/moving about)
प्रबाधकौharassers, oppressors
प्रबाधकौ:
कर्ता-विशेषण (Kartā-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootप्र + बाधक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Dual; agent-noun adjective of 'तौ'