Shloka 53
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
देवदुन्दुभयश्चैव प्रणेदुर्हि तदा भृशम् / स गत्वा पुरुषव्याघ्रस्तनयैः सह वीर्यवान्
Transliteration
devadundubhayaścaiva praṇedurhi tadā bhṛśam / sa gatvā puruṣavyāghrastanayaiḥ saha vīryavān
Translation
Da ertönten auch die göttlichen Trommeln gewaltig. Der kraftvolle Held, ein Tiger unter den Menschen, zog mit seinen Söhnen dahin.
Word by Word
देवदुन्दुभयःdivine drums
देवदुन्दुभयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदेव + दुन्दुभि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—देवानां दुन्दुभयः (षष्ठी-तत्पुरुष)
चand
च:
सम्बन्ध (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (emphatic particle)
प्रणेदुःresounded
प्रणेदुः:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootप्र-नद् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
हिindeed/for
हि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), कारण/निश्चयार्थ
तदाthen
तदा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (then)
भृशम्greatly
भृशम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाण/तीव्रतावाचक क्रियाविशेषण (intensifier)
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
गत्वाhaving gone
गत्वा:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
पुरुषव्याघ्रःtiger among men
पुरुषव्याघ्रः:
कर्ता (Karta/Subject apposition)
TypeNoun
Rootपुरुष + व्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—पुरुषः (इव) व्याघ्रः (कर्मधारय)
तनयैःwith (his) sons
तनयैः:
सहकारक (Associative/Instrumental—companionship)
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
सहtogether with
सह:
सम्बन्ध (Association marker)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक उपसर्गसदृश (with)
वीर्यवान्powerful
वीर्यवान्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootवीर्यवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘सः/पुरुषव्याघ्रः’)