Shloka 131
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
सा तु भर्तुश्चितां कृत्वा वह्निं तं समारोहयत् / और्वस्तं भार्गवो दृष्ट्वा कारुण्याद्धि न्यवर्त्तयत्
Transliteration
sā tu bhartuścitāṃ kṛtvā vahniṃ taṃ samārohayat / aurvastaṃ bhārgavo dṛṣṭvā kāruṇyāddhi nyavarttayat
Translation
Sie errichtete den Scheiterhaufen ihres Gatten und bestieg jenes Feuer. Als Bhārgava den Weisen Aurva sah, hielt er sie aus Mitgefühl zurück.
Word by Word
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/समुच्चयार्थ-भेदक (particle: but/indeed)
भर्तुःof (her) husband
भर्तुः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
चिताम्funeral pyre
चिताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Kriya (क्रिया—पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having done/made’
वह्निम्fire
वह्निम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तम्that (fire)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
समारोहयत्she mounted/ascended
समारोहयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-रुह् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
और्वःAurva
और्वः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऔर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तम्her/that (act/person)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
भार्गवःthe Bhārgava (sage)
भार्गवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (क्रिया—पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having seen’
कारुण्यात्out of compassion
कारुण्यात्:
Hetu (हेतु/कारण)
TypeNoun
Rootकारुण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle: indeed/for)
न्यवर्त्तयत्he prevented/turned (her) back
न्यवर्त्तयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√वृत् (धातु) [णिच् causative: निवर्तयति]
Formलङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative)