Shloka 9
Bhārgava-Charita: Rāma (Paraśurāma) Returns to Jamadagni’s Āśrama
Devanagari script
जयशब्दं नमःशब्दं प्रोच्चरद्भिर्द्विजात्मजैः / द्विजैश्च सत्कृतो रामः परं हर्षमुपागतः
Transliteration
jayaśabdaṃ namaḥśabdaṃ proccaradbhirdvijātmajaiḥ / dvijaiśca satkṛto rāmaḥ paraṃ harṣamupāgataḥ
Translation
Als die Söhne der Dvija „Jaya“ und „Namah“ ausriefen und die Dvija ihn ehrten, wurde Rāma von höchster Freude erfüllt.
Word by Word
जयशब्दम्the cry ‘jaya’
जयशब्दम्:
कर्म (Karma; uttered object)
TypeNoun
Rootजय + शब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (जयस्य शब्दः)
नमःशब्दम्the word ‘namaḥ’
नमःशब्दम्:
कर्म (Karma; uttered object)
TypeNoun
Rootनमः + शब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (नमः-शब्दः)
प्रोच्चरद्भिःby (those) uttering aloud
प्रोच्चरद्भिः:
कर्ता (Karta; agent qualifier)
TypeVerb
Rootप्र + उद् + चर् (धातु) → प्रोच्चरत् (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; ‘by those proclaiming/uttering’
द्विजात्मजैःby the sons of Brahmins
द्विजात्मजैः:
कर्ता (Karta; agent in passive)
TypeNoun
Rootद्विज + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; तत्पुरुष-समास (द्विजस्य आत्मजः)
द्विजैःby Brahmins
द्विजैः:
कर्ता (Karta; agent in passive)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction): ‘and’
सत्कृतःhonoured
सत्कृतः:
विशेषण (Viśeṣaṇa of रामः)
TypeAdjective
Rootसत् + कृत (प्रातिपदिक; PPP from कृ)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘honoured’
रामःRama
रामः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
परम्great
परम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (of harṣam)
हर्षम्joy
हर्षम्:
कर्म (Karma; attained object/state)
TypeNoun
Rootहर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
उपागतःhaving attained
उपागतः:
क्रिया (Kriyā; predicative action)
TypeVerb
Rootउप + गम् (धातु) → उपागत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि प्रयोगार्थ (used predicatively): ‘having attained’