Shloka 16
Kārttavīrya-vadha (Death of Karttavīrya) / Bhārgava Rāma’s Battle with the King’s Sons
Devanagari script
स्रात्वा नित्यक्रियां कृत्वा संपूज्य वृषभध्वजम् / प्रतस्थे द्रष्टुमुर्वीश शिवं कैलासवासिनम्
Transliteration
srātvā nityakriyāṃ kṛtvā saṃpūjya vṛṣabhadhvajam / pratasthe draṣṭumurvīśa śivaṃ kailāsavāsinam
Translation
Nachdem er gebadet und die täglichen Riten vollzogen und den Herrn mit dem Stierbanner ehrfürchtig verehrt hatte, brach der König auf, um Śiva, den Bewohner des Kailāsa, zu schauen.
Word by Word
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
पूर्वकालक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Root√स्ना (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive), ‘having bathed’
नित्य-क्रियाम्the daily rite
नित्य-क्रियाम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनित्य + क्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
पूर्वकालक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (absolutive), ‘having done’
सम्पूज्यhaving worshipped
सम्पूज्य:
पूर्वकालक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootसम्-√पूज् (धातु)
Formल्यप् (absolutive), ‘having duly worshipped’
वृषभ-ध्वजम्the Bull-bannered one (Śiva)
वृषभ-ध्वजम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृषभ + ध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular; epithet of Śiva
प्रतस्थेset out
प्रतस्थे:
क्रिया (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√स्था (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; ‘set out’
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
प्रयोजन (Purpose)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्यय (infinitive), ‘to see’
उर्वीशO lord of the earth
उर्वीश:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootउर्वीश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन; Vocative singular (address)
शिवम्Śiva
शिवम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular
कैलास-वासिनम्dwelling on Kailāsa
कैलास-वासिनम्:
कर्मविशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Rootकैलास + वासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; Accusative singular; ‘dwelling in Kailāsa’ qualifying शिवम्