Brahma Purana — The Conflagration of the Great Dissolution and Markandeya’s Refuge at the Eternal Banyan, Shloka 17
Devanagari script
प्राप्तवांस् तत् पदं दिव्यं महाप्रलयकारणम् पुरुषेशम् इति ख्यातं वटराजं सनातनम् //
Translation
Dies ist der heilige Vers (Kapitel 52, Vers 17) aus dem Brahma-Purana, zur ehrfürchtigen Rezitation und zum Studium.
Word by Word
prāptavānhaving attained / having reached
prāptavān:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√āp + pra (धातु) ; prāpta (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्तवतुँ/क्तवतु), परस्मैपदी-भावः; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि प्रयोगः (active perfect participle)
tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (demonstrative)
padamstate/place/abode
padam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpada (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
divyamdivine
divyam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण
mahāpralayakāraṇamthe cause of the great dissolution
mahāpralayakāraṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahā + pralaya + kāraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (महाप्रलयस्य कारणम्)
puruṣeśamLord of beings / Supreme Person
puruṣeśam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpuruṣa + īśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पुरुषाणाम् ईशः)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
khyātamknown/called
khyātam:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Root√khyā (धातु) ; khyāta (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः; विशेषणरूपेण
vaṭarājamking of banyan trees (the great banyan)
vaṭarājam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvaṭa + rāja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वटानां राजा)
sanātanameternal
sanātanam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsanātana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण
Speaker
Narrative voice; the subject is a muni/sage (explicit in the next verse)