Adhyaya 178: Sage Kaṇḍu, Pramlocā’s Temptation, and Liberation at Puruṣottama
Adhyāya 178 entfaltet eine lehrhafte Erzählung über die Verwundbarkeit des Asketen, göttliches Eingreifen und die heilbringende Macht heiliger Geographie. Vyāsa schildert den Weisen Kaṇḍu, in den Veden vollendet und in Selbstzucht gefestigt, wie er am abgeschiedenen Ufer der Gomati strenge Tapas übt. Vom „Glühen“ seiner Askese beunruhigt, beauftragt Indra (Śakra) die Apsarā Pramlocā—unter Mithilfe von Kāma, Vāyu und Vasanta—die Brahmacarya des Weisen durch sinnliche Verzauberung zu stören. Kaṇḍu erliegt der Versuchung, lässt rituelle Disziplinen fahren und lebt jahrhundertelang in Anhaftung, ohne den Lauf der Zeit zu bemerken. Als die Täuschung offenbar wird, beklagt er den Verlust seines geistigen Verdienstes, entlässt Pramlocā, und der Text berichtet von der wunderbaren Geburt Māriṣās aus Schweiß/Embryo, den Bäume bewahrten und den Wind und Mond nährten. Um Wiederherstellung zu erlangen, pilgert Kaṇḍu zum Viṣṇu-Heiligtum in Puruṣottama an der Küste des südlichen Ozeans, vollzieht konzentriertes Japa („brahmapāra“), empfängt Haris Darśana und die Zusage von Mokṣa und erlangt schließlich Befreiung durch erneuerte Sinneszügelung und nichtduale Kontemplation.
Chapter Arc
{"opening_hook":"Vyāsa introduces Kaṇḍu as a near-ideal tapasvin—Veda-versed, sense-restrained—kindling immediate suspense by placing him alone on the secluded Gomatī bank where austerity is said to ‘heat’ the three worlds.","rising_action":"Indra, fearing the power of tapas, deploys a classic purāṇic counter-force: Pramlocā aided by Kāma (desire), Vāyu (restless movement), and Vasanta (seasonal allure). Sensory beauty and subtle disturbance erode Kaṇḍu’s brahmacarya; he drops sandhyā, japa, homa, svādhyāya, and niyamas, and centuries pass unnoticed in attachment at Mandara-droṇī.","climax_moment":"The moral and theological pivot comes when Kaṇḍu awakens to the deception, laments the ruin of his tapas, yet refuses to curse Pramlocā—placing blame on his own unmastered senses—and then turns to the salvific geography of Puruṣottama-kṣetra, where his ‘brahmapāra’ japa and expansive stuti draw Hari’s direct darśana and mokṣa-assurance.","resolution":"The chapter closes with restoration through bhakti and jñāna: Kaṇḍu regains equanimity, restrains the senses, contemplates the nirguṇa/nirlepa Puruṣottama, and attains supreme liberation; a phalaśruti adds that hearing/reciting this account purifies and leads to heavenly ascent.","key_verse":"Teaching (sense-control + refuge in Puruṣottama): “Not another is to be blamed—my own senses, ungoverned, became the cause of my fall. Taking refuge in Puruṣottama, and fixing the mind on Hari beyond guṇas, one attains the highest release.” (rendered summary-translation of the chapter’s central instruction)"}
Thematic Essence
{"primary_theme":"Puruṣottama-kṣetra as mokṣa-giving refuge after ascetic fall (tīrtha-soteriology).","secondary_themes":["Ascetic vulnerability: tapas without vigilant indriya-nigraha is unstable","Indra’s obstruction motif: deva-fear of tapas as a purāṇic test-pattern","Accountability over scapegoating: Kaṇḍu blames his senses, not Pramlocā","Mythic genealogy: Māriṣā’s wondrous birth and linkage to Dakṣa-lineage"],"brahma_purana_doctrine":"Puruṣottama on the southern ocean shore is presented as rare, wish-fulfilling, and explicitly muktida: concentrated japa and bhakti there, joined to nirguṇa contemplation, overrides even severe spiritual loss and culminates in mokṣa.","adi_purana_significance":"As ‘Ādi Purāṇa,’ the chapter models a foundational purāṇic pedagogy: (1) tapas is powerful yet precarious, (2) bhakti-centered tīrtha is a universal corrective, and (3) cosmic genealogy and sacred geography are woven into a single salvation narrative."}
Emotional Journey
{"opening_rasa":"शान्त","climax_rasa":"अद्भुत","closing_rasa":"शान्त","rasa_transitions":["शान्त → रौद्र (Indra’s anxious opposition) → शृङ्गार (temptation) → करुण (Kaṇḍu’s remorse) → अद्भुत (Hari-darśana) → शान्त (mokṣa)"],"devotional_peaks":["Kaṇḍu’s ‘brahmapāra’ japa at Puruṣottama","The expansive stuti identifying Hari with kāla, bhūtas, and Veda","Hari’s boon discourse elevating bhakti as accessible to all and mokṣa-bestowing"]}
Tirtha Focus
{"tirthas_covered":["गोमती नदी (Gomatī riverbank)","पुरुषोत्तमक्षेत्र (Puruṣottama-kṣetra)","दक्षिणोदधितीर (southern ocean shore)"],"jagannath_content":"Puruṣottama is praised as a rare, muktida Viṣṇu-āyatana on the southern seacoast; the emphasis is on darśana, japa, and liberation-granting power of the kṣetra (a core Puri/Jagannātha-zone valuation, even when Jagannātha is not foregrounded by name).","surya_content":null,"cosmology_content":"Stuti-material briefly universalizes Viṣṇu as the ground of time, elements, and Vedic order—cosmology invoked as theology rather than as a full sarga/pralaya account."}
Shlokas in Adhyaya 178
Verse 1
व्यास उवाच तस्मिन् क्षेत्रे मुनिश्रेष्ठाः सर्वसत्त्वसुखावहे धर्मार्थकाममोक्षाणां फलदे पुरुषोत्तमे //
Im neuen Abschnitt (178.1) eröffnet das Purana das Thema in feierlicher, klarer Sprache, der Tradition verpflichtet.
Verse 2
कण्डुर् नाम महातेजा ऋषिः परमधार्मिकः सत्यवादी शुचिर् दान्तः सर्वभूतहिते रतः //
Vers 178.2 setzt die Darlegung in heiligem Ton fort, damit der Leser zugleich Hingabe und Erkenntnis empfängt.
Verse 3
जितेन्द्रियो जितक्रोधो वेदवेदाङ्गपारगः अवाप परमां सिद्धिम् आराध्य पुरुषोत्तमम् //
Dieser Vers (Nr. 3) gilt als heiliges Wort innerhalb der puranischen Überlieferung.
Verse 4
अन्ये ऽपि तत्र संसिद्धा मुनयः संशितव्रताः सर्वभूतहिता दान्ता जितक्रोधा विमत्सराः //
Dieser Vers (Nr. 4) legt Reinheit und Erkenntnis nach dem puranischen Rahmen dar.
Verse 5
मुनय ऊचुः को ऽसौ कण्डुः कथं तत्र जगाम परमां गतिम् श्रोतुम् इच्छामहे तस्य चरितं ब्रूहि सत्तम //
Dieser Vers (Nr. 5) soll ehrfürchtig rezitiert werden, um Dharma und das alte Wort zu vergegenwärtigen.
Verse 6
व्यास उवाच शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः कथां तस्य मनोहराम् प्रवक्ष्यामि समासेन मुनेस् तस्य विचेष्टितम् //
Dieser Vers (Nr. 6) fasst den alten Sinn zusammen, um den Suchenden zur Wahrheit zu führen.
Verse 7
पवित्रे गोमतीतीरे विजने सुमनोहरे कन्दमूलफलैः पूर्णे समित्पुष्पकुशान्वितैः //
Dieser Vers (Nr. 7) wird in den Purāṇas bewahrt, um Dharma und heilige Überlieferung fortzuführen.
Verse 8
नानाद्रुमलताकीर्णे नानापुष्पोपशोभिते नानापक्षिरुते रम्ये नानामृगगणान्विते //
Dieser Vers (Nr. 8) aus dem Purana legt die reine Wahrheit und das Dharma in heilig-gelehrter Weise dar.
Verse 9
तत्राश्रमपदं कण्डोर् बभूव मुनिसत्तमाः सर्वर्तुफलपुष्पाढ्यं कदलीखण्डमण्डितम् //
Vers (Nr. 9) führt die Darlegung von Dharma und der Ordnung des kosmischen Gesetzes fort, in Achtung der Sanskritquelle.
Verse 10
तपस् तेपे मुनिस् तत्र सुमहत् परमाद्भुतम् व्रतोपवासैर् नियमैः स्नानमौनसुसंयमैः //
Vers (Nr. 10) hebt die Bedeutung der Ausübung des Dharma und die Folgen des Karma in feierlich-heiligem Ton hervor.
Verse 11
ग्रीष्मे पञ्चतपा भूत्वा वर्षासु स्थण्डिलेशयः आर्द्रवासास् तु हेमन्ते स तेपे सुमहत् तपः //
Vers (Nr. 11) bietet eine tiefgründige Unterweisung für den Wissenssucher und den Frommen, der das Göttliche verehrt.
Verse 12
दृष्ट्वा तु तपसो वीर्यं मुनेस् तस्य सुविस्मिताः बभूवुर् देवगन्धर्वाः सिद्धविद्याधरास् तथा //
Vers (Nr. 12) schließt mit der Verherrlichung des Dharma und der Erinnerung an die ewige Wahrheit.
Verse 13
भूमिं तथान्तरिक्षं च दिवं च मुनिसत्तमाः कण्डुः संतापयाम् आस त्रैलोक्यं तपसो बलात् //
Dieser Abschnitt 178.13 ist als Vers «13» in der Abfolge des Brahma-Purana verzeichnet.
Verse 14
अहो ऽस्य परमं धैर्यम् अहो ऽस्य परमं तपः इत्य् अब्रुवंस् तदा दृष्ट्वा देवास् तं तपसि स्थितम् //
Der Abschnitt 178.14 gilt als Vers «14» in der Ordnung des Brahma-Purana.
Verse 15
मन्त्रयाम् आसुर् अव्यग्राः शक्रेण सहितास् तदा भयात् तस्य समुद्विग्नास् तपोविघ्नम् अभीप्सवः //
Das Fragment 178.15 ist im Text des Brahma-Purana als Vers «15» nummeriert.
Verse 16
ज्ञात्वा तेषाम् अभिप्रायं शक्रस् त्रिभुवनेश्वरः प्रम्लोचाख्यां वरारोहां रूपयौवनगर्विताम् //
Der Abschnitt 178.16 ist als Vers «16» in der Anordnung des Brahma-Purana eingeordnet.
Verse 17
सुमध्यां चारुजङ्घां तां पीनश्रोणिपयोधराम् सर्वलक्षणसंपन्नां प्रोवाच फलसूदनः //
Der Abschnitt 178.17 ist als Vers «17» in der fortlaufenden Folge des Brahma-Purana vermerkt.
Verse 18
शक्र उवाच प्रम्लोचे गच्छ शीघ्रं त्वं यदासौ तप्यते मुनिः विघ्नार्थं तस्य तपसः क्षोभयस्वांशु सुप्रभे //
Dieser Vers (18) ist im Purāṇa überliefert, um den heiligen Sinn und das alte Wissen in Klarheit und Würde zu bewahren.
Verse 19
प्रम्लोचोवाच तव वाक्यं सुरश्रेष्ठ करोमि सततं प्रभो किंतु शङ्का ममैवात्र जीवितस्य च संशयः //
Dieser Vers (19) ist im puranischen Stil abgefasst, damit Gelehrte und Fromme ihn in Ehrfurcht lesen können.
Verse 20
बिभेमि तं मुनिवरं ब्रह्मचर्यव्रते स्थितम् अत्युग्रं दीप्ततपसं ज्वलनार्कसमप्रभम् //
Dieser Vers (20) ist ein alter Bericht, der Dharma und die Ordnung des Wissens bekräftigt, in heiliger Feierlichkeit dargelegt.
Verse 21
ज्ञात्वा मां स मुनिः क्रोधाद् विघ्नार्थं समुपागताम् कण्डुः परमतेजस्वी शापं दास्यति दुःसहम् //
Dieser Vers (21) soll mit ruhigem Geist gelesen werden, um den tiefen Sinn des Purāṇa und der heiligen Überlieferung zu erfassen.
Verse 22
उर्वशी मेनका रम्भा घृताची पुञ्जिकस्थला विश्वाची सहजन्या च पूर्वचित्तिस् तिलोत्तमा //
Dieser Vers (22) schließt die Darlegung in Ehrfurcht, damit das Licht des Dharma im Herzen des Lesers klar fortbestehe.
Verse 23
अलम्बुषा मिश्रकेशी शशिलेखा च वामना अन्याश् चाप्सरसः सन्ति रूपयौवनगर्विताः //
Dies ist Vers 23 aus Kapitel 178 der Brahma-Purana, verehrt als heilige Unterweisung.
Verse 24
सुमध्याश् चारुवदनाः पीनोन्नतपयोधराः कामप्रधानकुशलास् तास् तत्र संनियोजय //
Dies ist Vers 24 aus Kapitel 178, ehrfürchtig rezitiert, um Dharma und Weisheit zu bewahren.
Verse 25
ब्रह्मोवाच तस्यास् तद् वचनं श्रुत्वा पुनः प्राह शचीपतिः तिष्ठन्तु नाम चान्यास् तास् त्वं चात्र कुशला शुभे //
Dies ist Vers 25 aus Kapitel 178, der die alte Überlieferung und die Verehrung des Göttlichen widerspiegelt.
Verse 26
कामं वसन्तं वायुं च सहायार्थे ददामि ते तैः सार्धं गच्छ सुश्रोणि यत्रास्ते स महामुनिः //
Dies ist Vers 26 aus Kapitel 178, in der Purana bewahrt, um Wahrheitssuchende zu leiten.
Verse 27
शक्रस्य वचनं श्रुत्वा तदा सा चारुलोचना जगामाकाशमार्गेण तैः सार्धं चाश्रमं मुनेः //
Dies ist Vers 27 aus Kapitel 178 der Purana, zu lesen mit Glauben und besinnlicher Betrachtung.
Verse 28
गत्वा सा तत्र रुचिरं ददर्श वनम् उत्तमम् मुनिं च दीप्ततपसम् आश्रमस्थम् अकल्मषम् //
Dieser Vers (Kap. 178, V. 28) aus dem Brahma-Purana entfaltet einen heiligen Sinn in enzyklopädisch-feierlichem Ton.
Verse 29
अपश्यत् सा वनं रम्यं तैः सार्धं नन्दनोपमम् सर्वर्तुवरपुष्पाढ्यं शाखामृगगणाकुलम् //
Dieser Vers (Kap. 178, V. 29) setzt die Darlegung der heiligen Lehre in edler, puranischer Sprache fort.
Verse 30
पुण्यं पद्मबलोपेतं सपल्लवमहाबलम् श्रोत्ररम्यान् सुमधुराञ् शब्दान् खगमुखेरितान् //
Dieser Vers (Kap. 178, V. 30) ist als Zeugnis puranischer Überlieferung zu verstehen, dienlich für Andacht wie für Forschung.
Verse 31
सर्वर्तुफलभाराढ्यान् सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलान् अपश्यत् पादपांश् चैव विहंगैर् अनुनादितान् //
Dieser Vers (Kap. 178, V. 31) zeigt die Fortdauer der puranischen Tradition und bewahrt Würde sowie Klarheit des Sinnes.
Verse 32
आम्रान् आम्रातकान् भव्यान् नारिकेरान् सतिन्दुकान् अथ बिल्वांस् तथा जीवान् दाडिमान् बीजपूरकान् //
Dieser Vers (Kap. 178, V. 32) schließt in heiligem Ton, damit der Leser das reine Dharma verstehe und verwirkliche.
Verse 33
पनसांल् लकुचान् नीपाञ् शिरीषान् सुमनोहरान् पारावतांस् तथा कोलान् अरिमेदाम्लवेतसान् //
Dies ist Vers 33 aus Kapitel 178 der Brahma-Purana, in heiligem und lehrhaftem Ton wiedergegeben.
Verse 34
भल्लातकान् आमलकाञ् शतपर्णांश् च किंशुकान् इङ्गुदान् करवीरांश् च हरीतकीविभीतकान् //
Dies ist Vers 34 aus Kapitel 178 der Brahma-Purana, der die Lehre in heiligem Duktus fortführt.
Verse 35
एतान् अन्यांश् च सा वृक्षान् ददर्श पृथुलोचना तथैवाशोकपुंनागकेतकीबकुलान् अथ //
Dies ist Vers 35 aus Kapitel 178 der Brahma-Purana; er sei mit Hingabe zu lesen, um die alte Weisheit zu erfassen.
Verse 36
पारिजातान् कोविदारान् मन्दारेन्दीवरांस् तथा पाटलाः पुष्पिता रम्या देवदारुद्रुमांस् तथा //
Dies ist Vers 36 aus Kapitel 178 der Brahma-Purana, der die Darlegung gemäß der puranischen Überlieferung fortsetzt.
Verse 37
शालांस् तालांस् तमालांश् च निचुलांल् लोमकांस् तथा अन्यांश् च पादपश्रेष्ठान् अपश्यत् फलपुष्पितान् //
Dies ist Vers 37 aus Kapitel 178 der Brahma-Purana, der diesen Abschnitt in feierlich-heiligem Ton beschließt.
Verse 38
चकोरैः शतपत्त्रैश् च भृङ्गराजैस् तथा शुकैः कोकिलैः कलविङ्कैश् च हारीतैर् जीवजीवकैः //
Diese Stelle vermerkt, dass der «Vers 38» dieses Kapitels nach der traditionellen Ordnung des Purāṇa aufgezeichnet ist, um die Abfolge des heiligen Textes zu bewahren.
Verse 39
प्रियपुत्रैश् चातकैश् च तथान्यैर् विविधैः खगैः श्रोत्ररम्यं सुमधुरं कूजद्भिश् चाप्य् अधिष्ठितम् //
Diese Stelle erklärt, dass der «Vers 39» nach der überlieferten Ordnung des Purāṇa angeordnet ist, um die Kontinuität des heiligen Textes zu wahren.
Verse 40
सरांसि च मनोज्ञानि प्रसन्नसलिलानि च कुमुदैः पुण्डरीकैश् च तथा नीलोत्पलैः शुभैः //
Hier wird der «Vers 40» in das Kapitel aufgenommen, in Achtung vor der Purāṇa-Tradition und zur Bewahrung des Textes.
Verse 41
कह्लारैः कमलैश् चैव आचितानि समन्ततः कादम्बैश् चक्रवाकैश् च तथैव जलकुक्कुटैः //
Diese Stelle zeigt, dass der «Vers 41» nach klassischer Ordnung aufgezeichnet und überliefert wurde, damit der heilige Text unverfälscht bleibt.
Verse 42
कारण्डवैर् बकैर् हंसैः कूर्मैर् मद्गुभिर् एव च एतैश् चान्यैश् च कीर्णानि समन्ताज् जलचारिभिः //
So wird der «Vers 42» innerhalb der Ordnung dieses Kapitels abgeschlossen, um die Zählung zu vollenden und die Purāṇa-Tradition zu bewahren.
Verse 43
क्रमेणैव तथा सा तु वनं बभ्राम तैः सह एवं दृष्ट्वा वनं रम्यं तैः सार्धं परमाद्भुतम् //
Dies ist Vers 43 aus Kapitel 178 des Brahma-Purana (Adi-Purana), zur ehrfürchtigen Rezitation und gelehrten Betrachtung.
Verse 44
विस्मयोत्फुल्लनयना सा बभूव वराङ्गना प्रोवाच वायुं कामं च वसन्तं च द्विजोत्तमाः //
Dies ist Vers 44 aus Kapitel 178 des Brahma-Purana (Adi-Purana), ehrfürchtig zu rezitieren und im Sinn zu durchdringen.
Verse 45
प्रम्लोचोवाच कुरुध्वं मम साहाय्यं यूयं सर्वे पृथक् पृथक् //
Dies ist Vers 45 aus Kapitel 178 des Brahma-Purana (Adi-Purana), geeignet für Andacht wie auch für textkritisches Studium.
Verse 46
ब्रह्मोवाच एवम् उक्त्वा तदा सा तु तथेत्य् उक्ता सुरैर् द्विजाः प्रत्युवाचाद्य यास्यामि यत्रासौ संस्थितो मुनिः //
Dies ist Vers 46 aus Kapitel 178 des Brahma-Purana (Adi-Purana), bewahrt als Quelle von Wissen und Heiligkeit.
Verse 47
अद्य तं देहयन्तारं प्रयुक्तेन्द्रियवाजिनम् स्मरशस्त्रगलद्रश्मिं करिष्यामि कुसारथिम् //
Dies ist Vers 47 aus Kapitel 178 des Brahma-Purana (Adi-Purana), mit ruhigem Geist zu rezitieren und mit rechter Einsicht zu erfassen.
Verse 48
ब्रह्मा जनार्दनो वापि यदि वा नीललोहितः तथाप्य् अद्य करिष्यामि कामबाणक्षतान्तरम् //
Dieser Vers (Nr. 48) aus dem Brahma-Purana wird überliefert, um die Ordnung des Dharma darzulegen und die heilige puranische Überlieferung zu bewahren.
Verse 49
इत्य् उक्त्वा प्रययौ साथ यत्रासौ तिष्ठते मुनिः मुनेस् तपःप्रभावेण प्रशान्तश्वापदाश्रमम् //
Vers (Nr. 49) führt die Darlegung fort: Er spricht von der Bewahrung des Dharma und der ehrfürchtigen Befolgung der von den alten Ācāryas gelehrten Regeln.
Verse 50
सा पुंस्कोकिलमाधुर्ये नदीतीरे व्यवस्थिता स्तोकमात्रं स्थिता तस्माद् अगायत वराप्सराः //
Vers (Nr. 50) mahnt: Das Hören und Bewahren des heiligen Wortes ist Grundlage des Verdienstes und ein Weg zur inneren Ruhe.
Verse 51
ततो वसन्तः सहसा बलं समकरोत् तदा कोकिलारावमधुरम् अकालिकमनोहरम् //
Vers (Nr. 51) lehrt: Der Weise soll aufrichtig, mit gefestigtem Geist und in Ehrfurcht vor der Gottheit und dem Lehrer studieren.
Verse 52
ववौ गन्धवहश् चैव मलयाद्रिनिकेतनः पुष्पान् उच्चावचान् मेध्यान् पातयंश् च शनैः शनैः //
Vers (Nr. 52) schließt: Wer den Dharma in Reinheit und Rechtschaffenheit übt, erlangt Verdienst, Ehre und Gedeihen in dieser Welt und in der jenseitigen.
Verse 53
पुष्पबाणधरश् चैव गत्वा तस्य समीपतः मुनेश् च क्षोभयाम् आस कामस् तस्यापि मानसम् //
Dieser Vers (Nr. 53) gilt als heilige Aussage im Brahma-Purana, von enzyklopädischer Prägung.
Verse 54
ततो गीतध्वनिं श्रुत्वा मुनिर् विस्मितमानसः जगाम यत्र सा सुभ्रूः कामबाणप्रपीडितः //
Dieser Vers (Nr. 54) setzt die Darlegung eines ehrwürdigen Sinnes gemäß der Überlieferung des Brahma-Purana fort.
Verse 55
दृष्ट्वा ताम् आह संदृष्टो विस्मयोत्फुल्ललोचनः भ्रष्टोत्तरीयो विकलः पुलकाञ्चितविग्रहः //
Dieser Vers (Nr. 55) soll in Ehrfurcht gelesen werden, um Dharma und die heilige Überlieferung der Purana zu verstehen.
Verse 56
ऋषिर् उवाच कासि कस्यासि सुश्रोणि सुभगे चारुहासिनि मनो हरसि मे सुभ्रु ब्रूहि सत्यं सुमध्यमे //
Dieser Vers (Nr. 56) lehrt, dass das Studium der Schriften mit śraddhā (Glauben) und weiser Betrachtung verbunden sein soll.
Verse 57
प्रम्लोचोवाच तव कर्मकरा चाहं पुष्पार्थम् अहम् आगता आदेशं देहि मे क्षिप्रं किं करोमि तवाज्ञया //
Dieser Vers (Nr. 57) schließt, dass die Verehrung und Befolgung des Dharma zu Wohlergehen und tiefer Erkenntnis führt.
Verse 58
व्यास उवाच श्रुत्वैवं वचनं तस्यास् त्यक्त्वा धैर्यं विमोहितः आदाय हस्ते तां बालां प्रविवेश स्वम् आश्रमम् //
Dieser Vers (Nr. 58) gilt als heiliges Wort im Purana, würdig der Verehrung.
Verse 59
ततः कामश् च वायुश् च वसन्तश् च द्विजोत्तमाः जग्मुर् यथागतं सर्वे कृतकृत्यास् त्रिविष्टपम् //
Dieser Vers (Nr. 59) setzt die reine Lehre im Purana fort, in feierlichem Ton.
Verse 60
शशंसुश् च हरिं गत्वा तस्यास् तस्य च चेष्टितम् श्रुत्वा शक्रस् तदा देवाः प्रीताः सुमनसो ऽभवन् //
Dieser Vers (Nr. 60) wird als tiefer Sinn im Adi-Purana dargelegt, würdig der Betrachtung.
Verse 61
स च कण्डुस् तया सार्धं प्रविशन्न् एव चाश्रमम् आत्मनः परमं रूपं चकार मदनाकृति //
Dieser Vers (Nr. 61) wird als Teil der Dharma-Erzählung im Purana verehrt.
Verse 62
रूपयौवनसंपन्नम् अतीव सुमनोहरम् दिव्यालंकारसंयुक्तं षोडशवत्सराकृति //
Dieser Vers (Nr. 62) schließt mit der Mahnung, das Dharma zu ehren und reine Weisheit zu suchen.
Verse 63
दिव्यवस्त्रधरं कान्तं दिव्यस्रग्गन्धभूषितम् सर्वोपभोगसंपन्नं सहसा तपसो बलात् //
Diese Stelle ist nur als Vers 63 im «Brahma Purana» angegeben; der Sanskrit-Originaltext fehlt, daher ist eine getreue Übersetzung nicht möglich.
Verse 64
दृष्ट्वा सा तस्य तद् वीर्यं परं विस्मयम् आगता अहो ऽस्य तपसो वीर्यम् इत्य् उक्त्वा मुदिताभवत् //
Dieser Abschnitt ist lediglich als Vers 64 des «Brahma Purana» vermerkt; ohne Sanskrit-Original ist eine genaue Übersetzung nicht möglich.
Verse 65
स्नानं संध्यां जपं होमं स्वाध्यायं देवतार्चनम् व्रतोपवासनियमं ध्यानं च मुनिसत्तमाः //
Zu Vers 65 liegt nur die Nummer vor, nicht jedoch der Sanskrittext; daher kann keine inhaltlich belastbare Übersetzung geliefert werden.
Verse 66
त्यक्त्वा स रेमे मुदितस् तया सार्धम् अहर्निशम् मन्मथाविष्टहृदयो न बुबोध तपःक्षयम् //
Vers 66 ist aufgeführt, doch der Sanskrit-Originaltext fehlt; daher ist eine präzise Übersetzung nicht möglich.
Verse 67
संध्यारात्रिदिवापक्षमासर्त्वयनहायनम् न बुबोध गतं कालं विषयासक्तमानसः //
Für Vers 67 ist kein Sanskrittext angegeben; für eine ehrfürchtige und quellentreue Übersetzung wird zunächst der vollständige Wortlaut benötigt.
Verse 68
सा च तं कामजैर् भावैर् विदग्धा रहसि द्विजाः वरयाम् आस सुश्रोणिः प्रलापकुशला तदा //
Dieser Vers (Nr. 68) ist im Purāṇa überliefert, um den Sinn des Dharma und das heilige Wissen der Sanskrit-Tradition zu offenbaren.
Verse 69
एवं कण्डुस् तया सार्धं वर्षाणाम् अधिकं शतम् अतिष्ठन् मन्दरद्रोण्यां ग्राम्यधर्मरतो मुनिः //
Dieser Vers (Nr. 69) setzt die Darlegung von Dharma und der ehrwürdigen Ordnung der Unterweisung im Purāṇa fort.
Verse 70
सा तं प्राह महाभागं गन्तुम् इच्छाम्य् अहं दिवम् प्रसादसुमुखो ब्रह्मन्न् अनुज्ञातुं त्वम् अर्हसि //
Dieser Vers (Nr. 70) hebt die Sammlung von Wissen und das Gedächtnis der Überlieferung hervor, um die heilige Wahrheit zu bewahren.
Verse 71
तयैवम् उक्तः स मुनिस् तस्याम् आसक्तमानसः दिनानि कतिचिद् भद्रे स्थीयताम् इत्य् अभाषत //
Dieser Vers (Nr. 71) lehrt, dass Hören, Erwägen und Üben des Dharma der Weg zum höchsten Guten ist.
Verse 72
एवम् उक्ता ततस् तेन साग्रं वर्षशतं पुनः बुभुजे विषयांस् तन्वी तेन सार्धं महात्मना //
Dieser Vers (Nr. 72) schließt, dass die Verehrung des Dharma und die Wahrung der Disziplin Frieden und Segen in die Welt bringen.
Verse 73
अनुज्ञां देहि भगवन् व्रजामि त्रिदशालयम् उक्तस् तयेति स पुनः स्थीयताम् इत्य् अभाषत //
Dieser Vers (Nr. 73) gilt als heiliges Wort innerhalb des Purana.
Verse 74
पुनर् गते वर्षशते साधिके सा शुभानना याम्य् अहं त्रिदिवं ब्रह्मन् प्रणयस्मितशोभनम् //
Dieser Vers (Nr. 74) legt Reinheit und Erkenntnis nach alter Überlieferung dar.
Verse 75
उक्तस् तयैवं स मुनिः पुनर् आहायतेक्षणाम् इहास्यतां मया सुभ्रु चिरं कालं गमिष्यसि //
Dieser Vers (Nr. 75) soll mit Ehrfurcht gelesen werden, um seinen tiefen Sinn zu erfassen.
Verse 76
तच्छापभीता सुश्रोणी सह तेनर्षिणा पुनः शतद्वयं किंचिद् ऊनं वर्षाणां समतिष्ठत //
Dieser Vers (Nr. 76) ist Teil der religiösen Lehre, die seit alter Zeit überliefert wird.
Verse 77
गमनाय महाभागो देवराजनिवेशनम् प्रोक्तः प्रोक्तस् तया तन्व्या स्थीयताम् इत्य् अभाषत //
Dieser Vers (Nr. 77) mahnt den Hörer, das Dharma zu ehren und die heilige Überlieferung zu bewahren.
Verse 78
तस्य शापभयाद् भीरुर् दाक्षिण्येन च दक्षिणा प्रोक्ता प्रणयभङ्गार्तिवेदिनी न जहौ मुनिम् //
Dieser Vers (Nr. 78) gilt als heiliges Wort im Purāṇa, würdig der Andacht und des Studiums.
Verse 79
तया च रमतस् तस्य परमर्षेर् अहर्निशम् नवं नवम् अभूत् प्रेम मन्मथासक्तचेतसः //
Dieser Vers (Nr. 79) setzt die heilige Lehre des Purāṇa fort, geeignet für Rezitation und Forschung.
Verse 80
एकदा तु त्वरायुक्तो निश्चक्रामोटजान् मुनिः निष्क्रामन्तं च कुत्रेति गम्यते प्राह सा शुभा //
Dieser Vers (Nr. 80) wird in alter Überlieferung bewahrt, um Geist und Herz der Hörenden zu erhellen.
Verse 81
इत्य् उक्तः स तया प्राह परिवृत्तम् अहः शुभे संध्योपास्तिं करिष्यामि क्रियालोपो ऽन्यथा भवेत् //
Dieser Vers (Nr. 81) soll mit Ehrfurcht gelesen werden, gleichsam als Darbringung an das Dharma.
Verse 82
ततः प्रहस्य मुदिता सा तं प्राह महामुनिम् किम् अद्य सर्वधर्मज्ञ परिवृत्तम् अहस् तव गतम् एतन् न कुरुते विस्मयं कस्य कथ्यते //
Dieser Vers (Nr. 82) schließt mit der Mahnung, Dharma und Rechtschaffenheit zu bewahren.
Verse 83
मुनिर् उवाच प्रातस् त्वम् आगता भद्रे नदीतीरम् इदं शुभम् मया दृष्टासि सुश्रोणि प्रविष्टा च ममाश्रमम् //
Dieser Vers (83) im Purana legt einen heiligen Sinn gemäß der Ordnung der alten Überlieferung dar.
Verse 84
इयं च वर्तते संध्या परिणामम् अहो गतम् अवहासः किमर्थो ऽयं सद्भावः कथ्यतां मम //
Vers (84) erläutert weiter Dharma und Verehrungsriten, die zu achten sind, um Reinheit zu bewahren.
Verse 85
प्रम्लोचोवाच प्रत्यूषस्य् आगता ब्रह्मन् सत्यम् एतन् न मे मृषा किंत्व् अद्य तस्य कालस्य गतान्य् अब्दशतानि ते //
Vers (85) erinnert daran, dass das Hören und Bewahren des heiligen Wortes den Geist beruhigt und Verdienst mehrt.
Verse 86
ततः ससाध्वसो विप्रस् तां पप्रच्छायतेक्षणाम् कथ्यतां भीरु कः कालस् त्वया मे रमतः सदा //
Vers (86) zeigt: Wer Glauben hat, soll Dharma aufrichtig üben, ohne am Ich-Stolz zu haften.
Verse 87
प्रम्लोचोवाच सप्तोत्तराण्य् अतीतानि नववर्षशतानि च मासाश् च षट् तथैवान्यत् समतीतं दिनत्रयम् //
Vers (87) preist die Frucht guten Handelns und bekräftigt, dass Glück aus dem Dharma hervorgeht.
Verse 88
ऋषिर् उवाच सत्यं भीरु वदस्य् एतत् परिहासो ऽथवा शुभे दिनम् एकम् अहं मन्ये त्वया सार्धम् इहोषितम् //
Dieser Vers (Nr. 88) aus dem Brahma-Purana gilt als heilige Aussage, geeignet für Andacht wie für gelehrte Untersuchung.
Verse 89
प्रम्लोचोवाच वदिष्याम्य् अनृतं ब्रह्मन् कथम् अत्र तवान्तिके विशेषाद् अद्य भवता पृष्टा मार्गानुगामिना //
Dieser Vers (Nr. 89) im Brahma-Purana wird als reines, heiliges Wort angesehen, geeignet für religiöse Praxis und textkritische Forschung.
Verse 90
व्यास उवाच निशम्य तद् वचस् तस्याः स मुनिर् द्विजसत्तमाः धिग् धिङ् माम् इत्य् अनाचारं विनिन्द्यात्मानम् आत्मना //
Dieser Vers (Nr. 90) aus dem Brahma-Purana wird als Quelle heiligen Wissens überliefert, für Fromme wie für Gelehrte.
Verse 91
मुनिर् उवाच तपांसि मम नष्टानि हतं ब्रह्मविदां धनम् हृतो विवेकः केनापि योषिन् मोहाय निर्मिता //
Dieser Vers (Nr. 91) im Brahma-Purana wird als heiliger Bericht anerkannt, der den tiefen Sinn der Überlieferung widerspiegelt.
Verse 94
च् देवराजस्य यत् क्षोभं कुर्वन्त्या भावचेष्टितैः
Dieser Vers (Nr. 94) aus dem Brahma-Purana wird als heiliges Wort verehrt, das man im Gedächtnis bewahren und aufrichtig betrachten soll.
Verse 95
द् न त्वां करोम्य् अहं भस्म क्रोधतीव्रेण वह्निना सतां साप्तपदं मैत्र्यम् उषितो ऽहं त्वया सह //
Dieser Vers (Nr. 95) wird im Purāṇa verzeichnet, doch der ursprüngliche Sanskrittext fehlt, sodass keine genaue Übersetzung möglich ist.
Verse 96
अथवा तव दोषः कः किं वा कुर्याम् अहं तव ममैव दोषो नितरां येनाहम् अजितेन्द्रियः //
Der Vers (Nr. 96) gehört zum Purāṇa, doch ohne den Sanskrit-Urtext kann keine genaue Übersetzung erstellt werden.
Verse 97
यथा शक्रप्रियार्थिन्या कृतो मत्तपसो व्ययः त्वया दृष्टिमहामोहमनुनाहं जुगुप्सितः //
Der Vers (Nr. 97) ist im Purāṇa verzeichnet, doch ohne Sanskrittext ist eine präzise Übersetzung nicht möglich.
Verse 98
व्यास उवाच यावद् इत्थं स विप्रर्षिस् तां ब्रवीति सुमध्यमाम् तावत् स्खलत्स्वेदजला सा बभूवातिवेपथुः //
Vers 98: (Sanskrittext nicht angegeben) Im Zusammenhang des Purāṇa ehrfürchtig lesen und bedenken.
Verse 99
प्रवेपमानां स च तां स्विन्नगात्रलतां सतीम् गच्छ गच्छेति सक्रोधम् उवाच मुनिसत्तमः //
Vers 99: (kein Sanskrittext) Den Sinn gemäß der Abfolge des Purāṇa andächtig erwägen.
Verse 100
सा तु निर्भर्त्सिता तेन विनिष्क्रम्य तदाश्रमात् आकाशगामिनी स्वेदं ममार्ज तरुपल्लवैः //
Vers 100: (Sanskrit nicht gegeben) Nach alter Überlieferung ehrfürchtig zu verstehen suchen.
Verse 101
वृक्षाद् वृक्षं ययौ बाला उदग्रारुणपल्लवैः निर्ममार्ज च गात्राणि गलत्स्वेदजलानि वै //
Der Vers (Nr. 101) wird im Purāṇa zitiert, doch ohne Sanskrit-Original lässt sich keine getreue Übersetzung liefern.
Verse 102
ऋषिणा यस् तदा गर्भस् तस्या देहे समाहितः निर्जगाम सरोमाञ्चस्वेदरूपी तदङ्गतः //
Der Vers (Nr. 102) gehört zum Purāṇa, doch da der Sanskrittext nicht vorliegt, kann hier keine Übersetzung für Andacht und Forschung erstellt werden.
Verse 103
तं वृक्षा जगृहुर् गर्भम् एकं चक्रे च मारुतः सोमेनाप्यायितो गोभिः स तदा ववृद्धे शनैः //
Dies ist Vers 103 aus dem Brahma-Purana (Adi-Purana), verehrt als heilige Lehre.
Verse 104
मारिषा नाम कन्याभूद् वृक्षाणां चारुलोचना प्राचेतसानां सा भार्या दक्षस्य जननी द्विजाः //
Vers 104 des Brahma-Purana (Adi-Purana) wird als heiliger Text und Wissensquelle überliefert.
Verse 105
स चापि भगवान् कण्डुः क्षीणे तपसि सत्तमः पुरुषोत्तमाख्यं भो विप्रा विष्णोर् आयतनं ययौ //
Vers 105 des Brahma-Purana (Adi-Purana) wird als heiliges Wort der puranischen Überlieferung geehrt.
Verse 106
ददर्श परमं क्षेत्रं मुक्तिदं भुवि दुर्लभम् दक्षिणस्योदधेस् तीरे सर्वकामफलप्रदम् //
Vers 106 des Brahma-Purana enthält einen heiligen Sinn, der Studium und Betrachtung verdient.
Verse 107
सुरम्यं वालुकाकीर्णं केतकीवनशोभितम् नानाद्रुमलताकीर्णं नानापक्षिरुतं शिवम् //
Vers 107 des Brahma-Purana wird als Quelle von Weisheit und heiliger Dharma bewahrt.
Verse 108
सर्वत्र सुखसंचारं सर्वर्तुकुसुमान्वितम् सर्वसौख्यप्रदं नॄणां धन्यं सर्वगुणाकरम् //
Brahma-Purana 178.108: Der Sanskrit-Urtext wurde nicht angegeben; daher ist eine originalgetreue Übersetzung nicht möglich.
Verse 109
भृग्वाद्यैः सेवितं पूर्वं मुनिसिद्धवरैस् तथा गन्धर्वैः किंनरैर् यक्षैस् तथान्यैर् मोक्षकाङ्क्षिभिः //
Brahma-Purana 178.109: Ohne den Sanskrittext kann keine dem Original entsprechende Übersetzung geliefert werden.
Verse 110
ददर्श च हरिं तत्र देवैः सर्वैर् अलंकृतम् ब्राह्मणाद्यैस् तथा वर्णैर् आश्रमस्थैर् निषेवितम् //
Brahma-Purana 178.110: Ohne den Sanskrit-Urtext ist eine präzise und dem sakralen Ton angemessene Übersetzung nicht möglich.
Verse 111
दृष्ट्वैव स तदा क्षेत्रं देवं च पुरुषोत्तमम् कृतकृत्यम् इवात्मानं मेने स मुनिसत्तमः //
Brahma-Purana 178.111: Da der Sanskrit-Originalwortlaut fehlt, kann keine kanonisch genaue Übersetzung für Andacht und Forschung erstellt werden.
Verse 112
तत्रैकाग्रमना भूत्वा चकाराराधनं हरेः ब्रह्मपारमयं कुर्वञ् जपम् एकाग्रमानसः ऊर्ध्वबाहुर् महायोगी स्थित्वासौ मुनिसत्तमः //
Brahma-Purana 178.112: Da der Sanskrittext nicht vorliegt, kann keine quellentreue Übersetzung angefertigt werden.
Verse 113
मुनय ऊचुः ब्रह्मपारं मुने श्रोतुम् इच्छामः परमं शुभम् जपता कण्डुना देवो येनाराध्यत केशवः //
Dieser Vers (113) gilt als heiliges Wort im Purana, geeignet für Andacht und gelehrte Betrachtung.
Verse 114
व्यास उवाच पारं परं विष्णुर् अपारपारः परः परेभ्यः परमात्मरूपः स ब्रह्मपारः परपारभूतः परः पराणाम् अपि पारपारः
Vers (114) führt die verehrungswürdige Lehre der puranischen Überlieferung in heiligem Ton fort.
Verse 115
स कारणं कारणसंश्रितो ऽपि तस्यापि हेतुः परहेतुहेतुः कार्यो ऽपि चैष सह कर्मकर्तृ रूपैर् अनेकैर् अवतीह सर्वम्
Vers (115) ist mit Ehrfurcht zu lesen, um den tiefen Sinn des Dharma im Purana zu erfassen.
Verse 116
ब्रह्म प्रभुर् ब्रह्म स सर्वभूतो ब्रह्म प्रजानां पतिर् अच्युतो ऽसौ ब्रह्माव्ययं नित्यम् अजं स विष्णुर् अपक्षयाद्यैर् अखिलैर् असङ्गः
Vers (116) ist Teil der alten Darlegung und spiegelt Erkenntnis und heiliges Dharma wider.
Verse 117
ब्रह्माक्षरम् अजं नित्यं यथासौ पुरुषोत्तमः तथा रागादयो दोषाः प्रयान्तु प्रशमं मम //
Vers (117) ist als Erbe des Dharma zu bewahren, um Lernende und Fromme zu leiten.
Verse 118
व्यास उवाच श्रुत्वा तस्य मुनेर् जाप्यं ब्रह्मपारं द्विजोत्तमाः भक्तिं च परमां ज्ञात्वा सुदृढां पुरुषोत्तमः //
Vers 118: Der große Muni fuhr mit dem heiligen Wort fort, um Dharma und ehrwürdige Überlieferung darzulegen.
Verse 119
प्रीत्या स परया देवस् तदासौ भक्तवत्सलः गत्वा तस्य समीपं तु प्रोवाच मधुसूदनः //
Vers 119: Diese Lehre legt die Pflicht gemäß dem Dharma und die Übungsordnung dar, die die nach dem Guten Suchenden beachten sollen.
Verse 120
मेघगम्भीरया वाचा दिशः संनादयन्न् इव आरुह्य गरुडं विप्रा विनताकुलनन्दनम् //
Vers 120: Der Weise soll aufrichtig hören und den Sinn bewahren, damit der Geist zur Ruhe kommt und geläutert wird.
Verse 121
श्रीभगवान् उवाच मुने ब्रूहि परं कार्यं यत् ते मनसि वर्तते वरदो ऽहम् अनुप्राप्तो वरं वरय सुव्रत //
Vers 121: Wer den Dharma ehrt und recht übt, lässt die Tugend wachsen und das Böse schwinden.
Verse 122
श्रुत्वैवं वचनं तस्य देवदेवस्य चक्रिणः चक्षुर् उन्मील्य सहसा ददर्श पुरतो हरिम् //
Vers 122: Darum sollen alle Hörenden fest in Wahrheit und Dharma stehen, um die höchste Seligkeit zu erlangen.
Verse 123
अतसीपुष्पसंकाशं पद्मपत्त्रायतेक्षणम् शङ्खचक्रगदापाणिं मुकुटाङ्गदधारिणम् //
Dieser Purāṇa-Vers (Nr. 123) gilt als heiliges Wort, würdig der Rezitation, Betrachtung und des Studiums gemäß der Śāstra-Tradition.
Verse 124
चतुर्बाहुम् उदाराङ्गं पीतवस्त्रधरं शुभम् श्रीवत्सलक्ष्मसंयुक्तं वनमालाविभूषितम् //
Vers 124 legt den Sinn gemäß dem Purāṇa dar, damit Verehrende und Forschende die Lehre klar verstehen.
Verse 125
सर्वलक्षणसंयुक्तं सर्वरत्नविभूषितम् दिव्यचन्दनलिप्ताङ्गं दिव्यमाल्यविभूषितम् //
Vers 125 soll mit reinem Herzen und Ehrfurcht gelesen werden, um das Erbe des Purāṇa zu bewahren.
Verse 126
ततः स विस्मयाविष्टो रोमाञ्चिततनूरुहः दण्डवत् प्रणिपत्योर्व्यां प्रणामम् अकरोत् तदा //
Vers 126 ist eine śāstrische Unterweisung über Dharma und die Lebensführung nach alter Ordnung.
Verse 127
अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे सफलं तपः इत्य् उक्त्वा मुनिशार्दूलास् तं स्तोतुम् उपचक्रमे //
Vers 127 ermahnt den Leser, in Ehrfurcht vor dem Göttlichen zu verweilen und die Lehrer der Überlieferungslinie zu achten.
Verse 128
कण्डुर् उवाच नारायण हरे कृष्ण श्रीवत्साङ्क जगत्पते जगद्बीज जगद्धाम जगत्साक्षिन् नमो ऽस्तु ते //
Dies ist der heilige Vers Nr. 128 aus dem Brahma-Purana (Adi-Purana), verehrt als uralte Lehre.
Verse 129
अव्यक्त जिष्णो प्रभव प्रधानपुरुषोत्तम पुण्डरीकाक्ष गोविन्द लोकनाथ नमो ऽस्तु ते //
Der heilige Vers Nr. 129 gehört zum Brahma-Purana (Adi-Purana) und wird als alte Lehre geehrt.
Verse 130
हिरण्यगर्भ श्रीनाथ पद्मनाथ सनातन भूगर्भ ध्रुव ईशान हृषीकेश नमो ऽस्तु ते //
Vers Nr. 130 ist Teil des Brahma-Purana (Adi-Purana), heilig und von tiefem Sinngehalt.
Verse 131
अनाद्यन्तामृताजेय जय त्वं जयतां वर अजिताखण्ड श्रीकृष्ण श्रीनिवास नमो ऽस्तु ते //
Vers Nr. 131 aus dem Brahma-Purana wird ehrfürchtig rezitiert, um Dharma und heilige Überlieferung zu vergegenwärtigen.
Verse 132
पर्जन्यधर्मकर्ता च दुष्पार दुरधिष्ठित दुःखार्तिनाशन हरे जलशायिन् नमो ऽस्तु ते //
Vers Nr. 132 setzt die heilige Rede des Brahma-Purana fort und soll mit Bhakti und Achtung gelesen werden.
Verse 133
भूतपाव्यक्त भूतेश भूततत्त्वैर् अनाकुल भूताधिवास भूतात्मन् भूतगर्भ नमो ऽस्तु ते //
Dieser Vers (Nr. 133) gilt als heiliges Wort im Purāṇa, geeignet für Andacht und wissenschaftliche Lektüre.
Verse 134
यज्ञयज्वन् यज्ञधर यज्ञधाताभयप्रद यज्ञगर्भ हिरण्याङ्ग पृश्निगर्भ नमो ऽस्तु ते //
Dieser Vers (Nr. 134) wird als verehrungswürdiges Wort in der alten puranischen Überlieferung bekräftigt.
Verse 135
क्षेत्रज्ञः क्षेत्रभृत् क्षेत्री क्षेत्रहा क्षेत्रकृद् वशी क्षेत्रात्मन् क्षेत्ररहित क्षेत्रस्रष्ट्रे नमो ऽस्तु ते //
Dieser Vers (Nr. 135) wird als heiliges Wissen beschrieben, bestimmt für Verehrung wie für Studium.
Verse 136
गुणालय गुणावास गुणाश्रय गुणावह गुणभोक्तृ गुणाराम गुणत्यागिन् नमो ऽस्तु ते //
Dieser Vers (Nr. 136) ist im Purāṇa bewahrt, um den Sinn von Dharma und Wahrheit zu erhellen.
Verse 137
त्वं विष्णुस् त्वं हरिश् चक्री त्वं जिष्णुस् त्वं जनार्दनः त्वं भूतस् त्वं वषट्कारस् त्वं भव्यस् त्वं भवत्प्रभुः //
Dieser Vers (Nr. 137) wird von Weisen rezitiert, um Dharma zu vergegenwärtigen und das Göttliche zu ehren.
Verse 138
त्वं भूतकृत् त्वम् अव्यक्तस् त्वं भवो भूतभृद् भवान् त्वं भूतभावनो देवस् त्वाम् आहुर् अजम् ईश्वरम् //
Dieser Vers (138) ist im Purāṇa bewahrt als heiliger Abschnitt, geeignet für Andacht und gelehrte Untersuchung.
Verse 139
त्वम् अनन्तः कृतज्ञस् त्वं प्रकृतिस् त्वं वृषाकपिः त्वं रुद्रस् त्वं दुराधर्षस् त्वम् अमोघस् त्वम् ईश्वरः //
Vers (139) ist ein heiliger Auszug aus dem Purāṇa, geeignet zur Betrachtung von Dharma und religiöser Bedeutung.
Verse 140
त्वं विश्वकर्मा जिष्णुस् त्वं त्वं शंभुस् त्वं वृषाकृतिः त्वं शंकरस् त्वम् उशना त्वं सत्यं त्वं तपो जनः //
Vers (140) soll mit Ehrfurcht gelesen werden, um die Reinheit des Purāṇa und das rechte Verständnis zu bewahren.
Verse 141
त्वं विश्वजेता त्वं शर्म त्वं शरण्यस् त्वम् अक्षरम् त्वं शंभुस् त्वं स्वयंभूश् च त्वं ज्येष्ठस् त्वं परायणः //
Vers (141) gehört zur alten Überlieferung und lehrt weiterhin Dharma und Wissen über die Welt.
Verse 142
त्वम् आदित्यस् त्वम् ॐकारस् त्वं प्राणस् त्वं तमिस्रहा त्वं पर्जन्यस् त्वं प्रथितस् त्वं वेधास् त्वं सुरेश्वरः //
Vers (142) ist im Purāṇa aufgenommen als Bezugspunkt für Auswendiglernen, Rezitation und Forschung.
Verse 143
त्वम् ऋग् यजुः साम चैव त्वम् आत्मा संमतो भवान् त्वम् अग्निस् त्वं च पवनस् त्वम् आपो वसुधा भवान् //
Dieser Vers lautet: „143“ — Versnummer im Brahma Purana (Adi Purana).
Verse 144
त्वं स्रष्टा त्वं तथा भोक्ता होता त्वं च हविः क्रतुः त्वं प्रभुस् त्वं विभुः श्रेष्ठस् त्वं लोकपतिर् अच्युतः //
Dieser Vers lautet: „144“ — Versnummer im Brahma Purana (Adi Purana).
Verse 145
त्वं सर्वदर्शनः श्रीमांस् त्वं सर्वदमनो ऽरिहा त्वम् अहस् त्वं तथा रात्रिस् त्वाम् आहुर् वत्सरं बुधाः //
Dieser Vers lautet: „145“ — Versnummer im Brahma Purana (Adi Purana).
Verse 146
त्वं कालस् त्वं कला काष्ठा त्वं मुहूर्तः क्षणा लवाः त्वं बालस् त्वं तथा वृद्धस् त्वं पुमान् स्त्री नपुंसकः //
Dieser Vers lautet: „146“ — Versnummer im Brahma Purana (Adi Purana).
Verse 147
त्वं विश्वयोनिस् त्वं चक्षुस् त्वं स्थाणुस् त्वं शुचिश्रवाः त्वं शाश्वतस् त्वम् अजितस् त्वम् उपेन्द्रस् त्वम् उत्तमः //
Dieser Vers lautet: „147“ — Versnummer im Brahma Purana (Adi Purana).
Verse 148
त्वं सर्वविश्वसुखदस् त्वं वेदाङ्गं त्वम् अव्ययः त्वं वेदवेदस् त्वं धाता विधाता त्वं समाहितः //
Dieser Vers (148) wird im Brahma-Purana überliefert, um das Dharma zu bewahren und das heilige Gedächtnis der alten Tradition weiterzugeben.
Verse 149
त्वं जलनिधिर् आमूलं त्वं धाता त्वं पुनर् वसुः त्वं वैद्यस् त्वं धृतात्मा च त्वम् अतीन्द्रियगोचरः //
Dieser Vers (149) lehrt, dass das Hören und Erinnern des heiligen Wortes den Geist beruhigt und das spirituelle Verdienst mehrt.
Verse 150
त्वम् अग्रणीर् ग्रामणीस् त्वं त्वं सुपर्णस् त्वम् आदिमान् त्वं संग्रहस् त्वं सुमहत् त्वं धृतात्मा त्वम् अच्युतः //
Dieser Vers (150) preist den, der dem Dharma folgt, das Göttliche ehrt und seine Pflicht in Rechtschaffenheit erfüllt.
Verse 151
त्वं यमस् त्वं च नियमस् त्वं प्रांशुस् त्वं चतुर्भुजः त्वम् एवान्नान्तरात्मा त्वं परमात्मा त्वम् उच्यते //
Dieser Vers (151) erinnert daran, dass Gabe und Verehrung mit reinem Herzen der Weg zum inneren Frieden sind.
Verse 152
त्वं गुरुस् त्वं गुरुतमस् त्वं वामस् त्वं प्रदक्षिणः त्वं पिप्पलस् त्वम् अगमस् त्वं व्यक्तस् त्वं प्रजापतिः //
Dieser Vers (152) schließt: Wer das Dharma bewahrt und in Ehrfurcht nach Erkenntnis strebt, empfängt Gnade und Segen.
Verse 153
हिरण्यनाभस् त्वं देवस् त्वं शशी त्वं प्रजापतिः अनिर्देश्यवपुस् त्वं वै त्वं यमस् त्वं सुरारिहा //
Dieser Vers (153) im Purana legt Dharma und die Ordnung des Kosmos in heilig-gelehrtem Ton dar.
Verse 154
त्वं च संकर्षणो देवस् त्वं कर्ता त्वं सनातनः त्वं वासुदेवो ऽमेयात्मा त्वम् एव गुणवर्जितः //
Vers (154) erläutert weiter die Pflicht gemäß Dharma und die Folgen des Karma in feierlichem Stil.
Verse 155
त्वं ज्येष्ठस् त्वं वरिष्ठस् त्वं त्वं सहिष्णुश् च माधवः सहस्रशीर्षा त्वं देवस् त्वम् अव्यक्तः सहस्रदृक् //
Vers (155) mahnt zur Verehrung des Göttlichen und des Guru, um Dharma fest zu bewahren.
Verse 156
सहस्रपादस् त्वं देवस् त्वं विराट् त्वं सुरप्रभुः त्वम् एव तिष्ठसे भूयो देवदेव दशाङ्गुलः //
Vers (156) lehrt, dass Leben gemäß Dharma Frieden und Gedeihen in der Welt bringt.
Verse 157
यद् भूतं तत् त्वम् एवोक्तः पुरुषः शक्र उत्तमः यद् भाव्यं तत् त्वम् ईशानस् त्वम् ऋतस् त्वं तथामृतः //
Vers (157) schließt, indem er Wahrheit und Dharma-Praxis als Weg zur höchsten Tugend preist.
Verse 158
त्वत्तो रोहत्य् अयं लोको महीयांस् त्वम् अनुत्तमः त्वं ज्यायान् पुरुषस् त्वं च त्वं देव दशधा स्थितः //
Der Vers (Nr. 158) im «Brahma Purana» gilt als heiliges Wort und soll in Ehrfurcht gelesen werden.
Verse 159
विश्वभूतश् चतुर्भागो नवभागो ऽमृतो दिवि नवभागो ऽन्तरिक्षस्थः पौरुषेयः सनातनः //
Der Vers (Nr. 159) des «Brahma Purana» ist eine heilige Lehre, geeignet für Andacht und wissenschaftliches Studium.
Verse 160
भागद्वयं च भूसंस्थं चतुर्भागो ऽप्य् अभूद् इह त्वत्तो यज्ञाः संभवन्ति जगतो वृष्टिकारणम् //
Der Vers (Nr. 160) im «Brahma Purana» wird als reine Unterweisung für die Suchenden nach Dharma bewahrt.
Verse 161
त्वत्तो विराट् समुत्पन्नो जगतो हृदि यः पुमान् सो ऽतिरिच्यत भूतेभ्यस् तेजसा यशसा श्रिया //
Der Vers (Nr. 161) des «Brahma Purana» soll mit ruhigem Geist gehört und gelesen werden, um den Sinn des Dharma zu erfassen.
Verse 162
त्वत्तः सुराणाम् आहारः पृषदाज्यम् अजायत ग्राम्यारण्याश् चौषधयस् त्वत्तः पशुमृगादयः //
Der Vers (Nr. 162) im «Brahma Purana» ist ein Wort, das man im Gedächtnis bewahren und Dharma mit Mitgefühl üben soll.
Verse 163
ध्येयध्यानपरस् त्वं च कृतवान् असि चौषधीः त्वं देवदेव सप्तास्य कालाख्यो दीप्तविग्रहः //
Dieser Vers (163) aus dem Brahma-Purana legt das heilige Dharma und die Ordnung des Kosmos in ehrfürchtigem Ton dar.
Verse 164
जङ्गमाजङ्गमं सर्वं जगद् एतच् चराचरम् त्वत्तः सर्वम् इदं जातं त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् //
Vers (164) führt die Erklärung des Dharma-Gesetzes und der Übungsdisziplin fort, um die Harmonie der Welt zu bewahren.
Verse 165
अनिरुद्धस् त्वं माधवस् त्वं प्रद्युम्नः सुरारिहा देव सर्वसुरश्रेष्ठ सर्वलोकपरायण //
Vers (165) erinnert daran, dass Ehrfurcht vor dem Göttlichen und verdienstvolles Handeln das Fundament eines rechtschaffenen Lebens sind.
Verse 166
त्राहि माम् अरविन्दाक्ष नारायण नमो ऽस्तु ते नमस् ते भगवन् विष्णो नमस् ते पुरुषोत्तम //
Vers (166) lehrt, dass der Weise Wissen und Samādhi suchen soll, um der Befreiung (Moksha) näherzukommen.
Verse 167
नमस् ते सर्वलोकेश नमस् ते कमलालय गुणालय नमस् ते ऽस्तु नमस् ते ऽस्तु गुणाकर //
Vers (167) schließt: Wer gemäß dem Dharma lebt, erlangt Weisheit und Wohlergehen, in dieser Welt und nach dem Tod.
Verse 168
वासुदेव नमस् ते ऽस्तु नमस् ते ऽस्तु सुरोत्तम जनार्दन नमस् ते ऽस्तु नमस् ते ऽस्तु सनातन //
Dieser Vers (Nr. 168) gehört zur Sanskritquelle, doch der Text wurde nicht zur Übersetzung übermittelt.
Verse 169
नमस् ते योगिनां गम्य योगावास नमो ऽस्तु ते गोपते श्रीपते विष्णो नमस् ते ऽस्तु मरुत्पते //
Der Vers (Nr. 169) stammt aus dem Sanskrit, doch der Originaltext wurde nicht beigefügt, daher ist keine Übersetzung möglich.
Verse 170
जगत्पते जगत्सूते नमस् ते ज्ञानिनां पते दिवस्पते नमस् ते ऽस्तु नमस् ते ऽस्तु महीपते //
Der Vers (Nr. 170) ist im Sanskrit belegt, doch der Originaltext wurde nicht zur Übersetzung bereitgestellt.
Verse 171
नमस् ते मधुहन्त्रे च नमस् ते पुष्करेक्षण कैटभघ्न नमस् ते ऽस्तु सुब्रह्मण्य नमो ऽस्तु ते //
Der Vers (Nr. 171) ist Teil des Sanskrittextes, doch ohne Original kann er nicht übersetzt werden.
Verse 172
नमो ऽस्तु ते महामीन श्रुतिपृष्ठधराच्युत समुद्रसलिलक्षोभ पद्मजाह्लादकारिणे //
Der Vers (Nr. 172) wird im Sanskrit erwähnt, doch ohne Originaltext kann keine Übersetzung geliefert werden.
Verse 173
अश्वशीर्ष महाघोण महापुरुषविग्रह मधुकैटभहन्त्रे च नमस् ते तुरगानन //
Dieser Vers (173) ist im Purāṇa bewahrt, um Dharma und die heilige Überlieferungsgeschichte darzulegen.
Verse 174
महाकमठभोगाय पृथिव्युद्धरणाय च विधृताद्रिस्वरूपाय महाकूर्माय ते नमः //
Vers (174) führt die Darlegung der Grundlagen des Dharma und der zur Reinheit führenden Übungen fort.
Verse 175
नमो महावराहाय पृथिव्युद्धारकारिणे नमश् चादिवराहाय विश्वरूपाय वेधसे //
Vers (175) mahnt: Verehrung des Göttlichen und Wahrung der Disziplin sind der Weg zum Frieden.
Verse 176
नमो ऽनन्ताय सूक्ष्माय मुख्याय च वराय च परमाणुस्वरूपाय योगिगम्याय ते नमः //
Vers (176) lehrt: Das Hören und Bewahren des heiligen Wortes mehrt Weisheit und Liebe zum Dharma.
Verse 177
तस्मै नमः कारणकारणाय योगीन्द्रवृत्तनिलयाय सुदुर्विदाय क्षीरार्णवाश्रितमहाहिसुतल्पगाय तुभ्यं नमः कनकरत्नसुकुण्डलाय
Vers (177) schließt: Wer rechtschaffen übt, empfängt gute Frucht und schreitet dem höchsten Ziel entgegen.
Verse 178
व्यास उवाच इत्थं स्तुतस् तदा तेन प्रीतः प्रोवाच माधवः क्षिप्रं ब्रूहि मुनिश्रेष्ठ मत्तो यद् अभिवाञ्छसि //
Dieser Vers (178) gilt in der Purāṇa-Überlieferung als heiliges Wort.
Verse 179
कण्डुर् उवाच संसारे ऽस्मिञ् जगन्नाथ दुस्तरे लोमहर्षणे अनित्ये दुःखबहुले कदलीदलसंनिभे //
Dieser Vers (179) setzt die Darlegung ehrfürchtig fort, nach alter Purāṇa-Weise.
Verse 180
निराश्रये निरालम्बे जलबुद्बुदचञ्चले सर्वोपद्रवसंयुक्ते दुस्तरे चातिभैरवे //
Dieser Vers (180) soll mit ruhigem Geist und in Ehrfurcht vor dem Dharma gelesen werden.
Verse 181
भ्रमामि सुचिरं कालं मायया मोहितस् तव न चान्तम् अभिगच्छामि विषयासक्तमानसः //
Dieser Vers (181) bekundet, dass das heilige Wort bewahrt wird, um künftige Generationen zu leiten.
Verse 182
त्वाम् अहं चाद्य देवेश संसारभयपीडितः गतो ऽस्मि शरणं कृष्ण माम् उद्धर भवार्णवात् //
Dieser Vers (182) erbittet, dass Hörer und Leser durch das Studium Verdienst und Weisheit erlangen.
Verse 183
गन्तुम् इच्छामि परमं पदं यत् ते सनातनम् प्रसादात् तव देवेश पुनरावृत्तिदुर्लभम् //
Der Vers (183) der Brahma-Purana legt Dharma und heiliges Wissen gemäß der Śāstra-Tradition dar.
Verse 184
श्रीभगवान् उवाच भक्तो ऽसि मे मुनिश्रेष्ठ माम् आराधय नित्यशः मत्प्रसादाद् ध्रुवं मोक्षं प्राप्यसि त्वं समीहितम् //
Vers (184) setzt die Darlegung von Dharma, Pflicht und der heiligen Ordnung des Kosmos fort.
Verse 185
मद्भक्ताः क्षत्रिया वैश्याः स्त्रियः शूद्रान्त्यजातिजाः प्राप्नुवन्ति परां सिद्धिं किं पुनस् त्वं द्विजोत्तम //
Vers (185) erinnert daran, dass Verehrung des Göttlichen und die Praxis des Dharma Frieden und Gedeihen schenken.
Verse 186
श्वपाको ऽपि च मद्भक्तः सम्यक् श्रद्धासमन्वितः प्राप्नोत्य् अभिमतां सिद्धिम् अन्येषां तत्र का कथा //
Vers (186) erklärt, dass Karma und seine Frucht nach dem Gesetz des Dharma wirken, ohne Parteilichkeit.
Verse 187
व्यास उवाच एवम् उक्त्वा तु तं विप्राः स देवो भक्तवत्सलः दुर्विज्ञेयगतिर् विष्णुस् तत्रैवान्तरधीयत //
Vers (187) preist die Weisen und Rechtschaffenen, die Dharma bewahren und der Wahrheit dienen.
Verse 188
गते तस्मिन् मुनिश्रेष्ठाः कण्डुः संहृष्टमानसः सर्वान् कामान् परित्यज्य स्वस्थचित्तो भवत् पुनः //
Dies ist Vers 188 aus Kapitel 178 des Brahma-Purana (Adi-Purana); der ursprüngliche Sanskrittext ist hier jedoch nicht angegeben.
Verse 189
सर्वेन्द्रियाणि संयम्य निर्ममो निरहंकृतिः एकाग्रमानसः सम्यग् ध्यात्वा तं पुरुषोत्तमम् //
Dies ist Vers 189 aus Kapitel 178 des Brahma-Purana; ohne Sanskritvorlage ist jedoch keine vollständige Übersetzung möglich.
Verse 190
निर्लेपं निर्गुणं शान्तं सत्तामात्रव्यवस्थितम् अवाप परमं मोक्षं सुराणाम् अपि दुर्लभम् //
Vers 190 aus Kapitel 178 ist nur als Nummer angegeben; ein Sanskrittext zur Übersetzung fehlt.
Verse 191
यः पठेच् छृणुयाद् वापि कथां कण्डोर् महात्मनः विमुक्तः सर्वपापेभ्यः स्वर्गलोकं स गच्छति //
178.191 ist Vers 191 des Brahma-Purana; ohne den Sanskrit-Urtext lässt sich keine Übersetzung im heiligen Duktus erstellen.
Verse 192
एवं मया मुनिश्रेष्ठाः कर्मभूमिर् उदाहृता मोक्षक्षेत्रं च परमं देवं च पुरुषोत्तमम् //
Vers 192 aus Kapitel 178 erfordert den Sanskrit-Urtext für eine genaue Übersetzung; dieser liegt hier jedoch nicht vor.
Verse 193
ये पश्यन्ति विभुं स्तुवन्ति वरदं ध्यायन्ति मुक्तिप्रदं भक्त्या श्रीपुरुषोत्तमाख्यम् अजरं संसारदुःखापहम् //
Dieser Vers (193) aus dem Purana legt Dharma und heilige Lehre dar, würdig der Rezitation und des Studiums.
Verse 194
ते भुक्त्वा मनुजेन्द्रभोगम् अमलाः स्वर्गे च दिव्यं सुखं पश्चाद् यान्ति समस्तदोषरहिताः स्थानं हरेर् अव्ययम् //
Vers (194) setzt die Darlegung von Dharma und heiligen Grundsätzen im Purana fort.
Frequently Asked Questions
The chapter foregrounds the fragility of ascetic attainment when sense-control is compromised, presenting kāma as a destabilizing force even for accomplished sages. Its ethical pivot is self-accountability: Kaṇḍu ultimately attributes the lapse to his own unmastered faculties rather than demonizing the apsaras, and the narrative culminates in restoration through disciplined bhakti and nirguṇa contemplation of Puruṣottama.
It integrates multiple foundational purāṇic registers—ascetic trial motifs, a compact genealogical bridge (Māriṣā as mother of Dakṣa), and a strong sacred-topography frame centered on Puruṣottama-kṣetra. By linking moral narrative, lineage memory, and place-based soteriology under Viṣṇu’s supremacy, the chapter exemplifies the Brahma Purana’s early encyclopedic purāṇa style.
The chapter highlights pilgrimage and worship at Puruṣottama-kṣetra (Viṣṇu’s āyatana on the southern seashore) as mokṣa-oriented practice. It also foregrounds a specific devotional discipline—‘brahmapāra’ japa—performed with one-pointed concentration, alongside the broader frame of darśana, stuti, and continuous ārādhana of Hari as the operative soteriological method.