Brahma Purana — Khaḍga Tīrtha: The Knowledge-Sword that Cuts Anger, Craving, and Doubt, Shloka 8
Devanagari script
बलाद् आकर्षतीयं मां तृष्णा सर्वत्र दुष्कृते त्वयापकृतम् अज्ञानात् तस्मात् तृष्णे नमो ऽस्तु ते //
Translation
Dieser Vers (Nr. 8) ist als heiliger Eintrag im Brahma-Purāṇa zu verstehen, bestimmt für Andachtsrezitation und Studium.
Word by Word
balātby force
balāt:
Hetu (हेतु/cause)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; अव्ययीभावार्थे (in sense ‘by force’)
ākarṣatīyamto be dragged/pulled
ākarṣatīyam:
Karma (कर्म/predicate object with māṃ)
TypeVerb
Rootā√kṛṣ (धातु)
Formभाव्य/तव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive; ought-to-be-drawn), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थ
māmme
mām:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
tṛṣṇācraving
tṛṣṇā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottṛṣṇā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
sarvatraeverywhere
sarvatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण/location)
TypeIndeclinable
Rootsarvatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb: everywhere)
duṣkṛtein wrongdoing/evil deed
duṣkṛte:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootduṣkṛta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
tvayāby you
tvayā:
Karta (कर्ता/agent in passive sense)
TypeNoun
Rootyuṣmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
apakṛtamharm done
apakṛtam:
Kriyā (क्रिया/predicative)
TypeVerb
Rootapa√kṛ (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here as predicate: ‘harm has been done’
ajñānātfrom ignorance
ajñānāt:
Hetu (हेतु/cause)
TypeNoun
Rootajñāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
tasmāttherefore
tasmāt:
Nidāna (निदान/inference)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् इति हेत्वर्थक/निगमनार्थक अव्ययप्रयोग (therefore; ablative used adverbially)
tṛṣṇeO craving
tṛṣṇe:
Sambodhana (सम्बोधन/address)
TypeNoun
Roottṛṣṇā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
namaḥsalutation
namaḥ:
Prayojana (प्रयोजन/salutation)
TypeIndeclinable
Rootnamas (प्रातिपदिक)
Formनमः-शब्दः अव्ययीभाववत् निपातः; नमस्कारार्थक (salutation particle)
astulet it be
astu:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formलोट् (Imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदी
teto you
te:
Sampradāna (सम्प्रदान/recipient)
TypeNoun
Rootyuṣmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
Speaker
Pailūṣa’s inner address to personified Tṛṣṇā (craving)