Brahma Purana — Cakṣus-tīrtha at Yogeśvara: Dharma Tested, Sight Restored, Shloka 8
Devanagari script
ब्रह्मोवाच कुण्डलो द्विजम् आहेदं मत्पित्रोपार्जितं धनम् बह्व् अस्ति किं धनेनाद्य करिष्ये द्विजसत्तम द्विजः पुनर् उवाचेदं मणिकुण्डलम् ओजसा //
Translation
Dieser Vers (Nr. 8) soll ehrfürchtig rezitiert werden, um den tiefen Sinn des Purāṇa zu erfassen.
Word by Word
brahmāBrahmā
brahmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट्; प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
kuṇḍalaḥKuṇḍala (name)
kuṇḍalaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkuṇḍala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
dvijamthe Brahmin
dvijam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
āhasaid
āha:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√ah (धातु)
Formलिट्; प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
idamthis
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; सर्वनाम
mat-pitṛ-upārjitamearned by my father
mat-pitṛ-upārjitam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmad+pitṛ+upārjita (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: mat-pituḥ upārjitam (earned by my father)
dhanamwealth
dhanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
bahumuch / abundant
bahu:
Pradhāna-viśeṣaṇa (प्रधानविशेषण)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन (predicate adjective with asti)
astiis
asti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formलट्; प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
kimwhat (use)
kim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; प्रश्नवाचक
dhanenawith wealth / by wealth
dhanena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootdhana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया; एकवचन
adyatoday / now
adya:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootadya (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (today/now)
kariṣyeI will do
kariṣye:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलृट् (Simple Future); उत्तमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद
dvija-sattamaO best of Brahmins
dvija-sattama:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdvija+sattama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative); एकवचन; कर्मधारय: sattamaḥ dvijaḥ
dvijaḥthe Brahmin
dvijaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
punaragain
punar:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक (again)
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट्; प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
idamthis
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; सर्वनाम
maṇikuṇḍalamjeweled earring
maṇikuṇḍalam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmaṇi+kuṇḍala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: maṇeḥ kuṇḍalam
ojasāwith vigor / forcefully
ojasā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootojas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया; एकवचन
Speaker
Narrator Brahmā; Maṇikuṇḍala speaks to Gautama; Gautama prepares to reply.