Brahma Purana — Cakṣus-tīrtha at Yogeśvara: Dharma Tested, Sight Restored, Shloka 37

Devanagari script

ब्रह्मोवाच द्विजो वैश्यं पुनः प्राह हस्ताभ्यां जायतां पणः तथेति मन्यते वैश्यस् तौ गत्वा पुनर् ऊचतुः //

Translation

Dieser Vers enthält nur die Zahl „37“ ohne Sanskrittext; daher lässt sich der Sinn nicht übersetzen.

Word by Word

• brahmā: Brahmā
• brahmā: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: brahman (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)

• uvāca: said
• uvāca: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: vac (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (Singular)

• dvijaḥ: the twice-born (brāhmaṇa)
• dvijaḥ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: dvija (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन, पुल्लिङ्ग

• vaiśyam: to the vaiśya (merchant)
• vaiśyam: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: vaiśya (प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन, पुल्लिङ्ग

• punaḥ: again
• punaḥ: Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: punaḥ (अव्यय)
• Form: पुनरावृत्तिवाचक अव्यय (adverb: again)

• prāha: said
• prāha: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ah (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• hastābhyām: with (his) two hands
• hastābhyām: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: hasta (प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया (Instrumental/3rd), द्विवचन (Dual), पुल्लिङ्ग

• jāyatām: let (it) be produced / let there arise
• jāyatām: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: jan (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), द्विवचन (Dual); आज्ञार्थ (command)

• paṇaḥ: a coin / money
• paṇaḥ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: paṇa (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन, पुल्लिङ्ग

• tathā: so
• tathā: Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: tathā (अव्यय)
• Form: तथावाचक अव्यय (adverb: so/thus)

• iti: thus
• iti: Vakyārtha-dyotaka (वाक्यार्थद्योतक)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: इति-उक्त्यर्थक अव्यय (quotative)

• manyate: thinks / agrees
• manyate: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: man (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• vaiśyaḥ: the vaiśya
• vaiśyaḥ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: vaiśya (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन, पुल्लिङ्ग

• tau: those two
• tau: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, द्विवचन (Dual), पुल्लिङ्ग; सर्वनाम

• gatvā: having gone
• gatvā: Kriya-samānādhikaraṇa (क्रियासम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: gam (धातु) + tvā (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वकाल (prior action)

• punaḥ: again
• punaḥ: Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: punaḥ (अव्यय)
• Form: पुनरावृत्तिवाचक अव्यय (again)

• ūcatuḥ: the two said
• ūcatuḥ: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: vac (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, द्विवचन (Dual)

Speaker

• Brahmā narrates; brāhmaṇa proposes terms; vaiśya agrees