Shloka 51
Adhyaya 242 — Bondage Through the Guṇas: Transmigration, Misidentification, and Ascetic Practices
Devanagari script
अक्षेत्रं क्षेत्रम् आत्मानम् असङ्गं सङ्गम् आत्मनः अतत्त्वं तत्त्वम् आत्मानम् अभवं भवम् आत्मनः //
Translation
Vers (51) mahnt die Weisen und Dharma-Liebenden, mit Ehrfurcht zu hören.
Word by Word
अक्षेत्रम्non-field
अक्षेत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअ- (नञ्) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; नञ्-तत्पुरुषः (non-field / not kṣetra)
क्षेत्रम्field (kṣetra)
क्षेत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आत्मानम्the self
आत्मानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
असङ्गम्unattached
असङ्गम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअ- (नञ्) + सङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, द्वितीया (2nd), एकवचन; नञ्-तत्पुरुषः (unattached)
सङ्गम्attachment
सङ्गम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आत्मनःof the self
आत्मनः:
Shashthi-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अतत्त्वम्non-reality
अतत्त्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअ- (नञ्) + तत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; नञ्-तत्पुरुषः (non-truth / non-essence)
तत्त्वम्reality / essence
तत्त्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आत्मानम्the self
आत्मानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अभवम्non-existence
अभवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअ- (नञ्) + भव (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, द्वितीया (2nd), एकवचन; नञ्-तत्पुरुषः (non-becoming / non-existence)
भवम्becoming / existence
भवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आत्मनःof the self
आत्मनः:
Shashthi-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
Speaker
Continuing instruction to a king (context inferred)