Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

The Six Dvīpas Beyond Jambūdvīpa and the Cosmic Boundary of Lokāloka

तद्‌द्वीपाधिपति: प्रियव्रतात्मजो यज्ञबाहु: स्वसुतेभ्य: सप्तभ्यस्तन्नामानि सप्तवर्षाणि व्यभजत्सुरोचनं सौमनस्यं रमणकं देववर्षं पारिभद्रमाप्यायनमविज्ञातमिति ॥ ९ ॥

tad-dvīpādhipatiḥ priyavratātmajo yajñabāhuḥ sva-sutebhyaḥ saptabhyas tan-nāmāni sapta-varṣāṇi vyabhajat surocanaṁ saumanasyaṁ ramaṇakaṁ deva-varṣaṁ pāribhadram āpyāyanam avijñātam iti.

Der Herrscher dieser Insel war Yajñabāhu, der Sohn Mahārāja Priyavratas. Er teilte Śālmalīdvīpa in sieben Landstriche (varṣas) und gab sie seinen sieben Söhnen; die Gebiete tragen ihre Namen: Surocana, Saumanasya, Ramaṇaka, Deva-varṣa, Pāribhadra, Āpyāyana und Avijñāta.

tat-dvīpa-adhipatiḥthe ruler of that island
tat-dvīpa-adhipatiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad + dvīpa + adhipati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष—‘तस्य द्वीपस्य अधिपतिः’
priyavrata-ātmajaḥson of Priyavrata
priyavrata-ātmajaḥ:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootpriyavrata + ātmaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष—‘प्रियव्रतस्य आत्मजः’
yajñabāhuḥYajñabāhu
yajñabāhuḥ:
Apposition (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootyajña + bāhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper name)
sva-sutebhyaḥto his own sons
sva-sutebhyaḥ:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootsva + suta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative) बहुवचन (also dative possible by form; here with vyabhajat = ‘to his sons’ → चतुर्थी-अर्थे); कर्मधारय—‘स्वाः सुताः’
saptabhyaḥto seven
saptabhyaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsapta (प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, चतुर्थी/पञ्चमी-विभक्ति, बहुवचन; संख्यावाचक-विशेषण
tat-nāmānithose names
tat-nāmāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad + nāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष—‘तानि नामानि’ (those names)
sapta-varṣāṇithe seven regions (varṣas)
sapta-varṣāṇi:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsapta + varṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; द्विगु-समास—‘सप्त संख्या यस्य’ → seven regions/tracts
vyabhajathe divided/apportioned
vyabhajat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi√bhaj (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
surocanamSurocana
surocanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsurocana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वर्ष-नाम
saumanasyamSaumanasya
saumanasyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsaumanasya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वर्ष-नाम
ramaṇakamRamaṇaka
ramaṇakam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootramaṇaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वर्ष-नाम
deva-varṣamDeva-varṣa
deva-varṣam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdeva + varṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष—‘देवानां वर्षः’
pāribhadramPāribhadra
pāribhadram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpāribhadra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वर्ष-नाम
āpyāyanamĀpyāyana
āpyāyanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootāpyāyana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वर्ष-नाम
avijñātamAvijñāta
avijñātam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roota + vijñāta (√jñā कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्यय (past passive participle) from √jñā with negation a-; used as name
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण-समाप्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
P
Priyavrata
Y
Yajñabāhu
S
Surocana
S
Saumanasya
R
Ramaṇaka
D
Deva-varṣa
P
Pāribhadra
Ā
Āpyāyana
A
Avijñāta

FAQs

This verse lists them as Surocana, Saumanasya, Ramaṇaka, Deva-varṣa, Pāribhadra, Āpyāyana, and Avijñāta—named after the seven sons of King Yajñabāhu.

Yajñabāhu is described here as the son of Priyavrata and the ruler of Śākadvīpa, who apportioned its seven regions to his seven sons.

They teach that the universe is governed by divine order and responsible kingship; for modern life, it encourages disciplined stewardship—organizing one’s duties and resources in a dharmic, accountable way.