Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Paraśurāma Avenges Jamadagni; Restoration Through Sacrifice; Viśvāmitra’s Line and Devarāta (Śunaḥśepha)

कदाचिद् रेणुका याता गङ्गायां पद्ममालिनम् । गन्धर्वराजं क्रीडन्तमप्सरोभिरपश्यत ॥ २ ॥

kadācid reṇukā yātā gaṅgāyāṁ padma-mālinam gandharva-rājaṁ krīḍantam apsarobhir apaśyata

Einst ging Reṇukā, die Gemahlin Jamadagnis, an das Ufer der Gaṅgā, um Wasser zu schöpfen. Dort sah sie Citraratha, den König der Gandharvas, mit einer Lotusgirlande geschmückt, wie er mit Apsarās in der Gaṅgā spielte.

कदाचित्once
कदाचित्:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकदाचित् (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
रेणुकाReṇukā
रेणुका:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरेणुका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
याताwent
याता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘gone’
गङ्गायाम्in the Gaṅgā
गङ्गायाम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अधिकरण (location)
पद्ममालिनम्wearing a lotus-garland
पद्ममालिनम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपद्म + मालिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष/षष्ठीभाव (पद्मानां माली); विशेषण (qualifying गन्धर्वराजम्)
गन्धर्वराजम्the king of the Gandharvas
गन्धर्वराजम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगन्धर्व + राज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (गन्धर्वाणां राजा)
क्रीडन्तम्playing/sporting
क्रीडन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootक्रीड् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of गन्धर्वराजम्)
अप्सरोभिःwith nymphs (Apsarases)
अप्सरोभिः:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootअप्सरस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; सहकारक (accompaniment/instrumental)
अपश्यतshe saw
अपश्यत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
R
Renuka
G
Gandharva-raja
A
Apsaras
G
Ganga

FAQs

This verse shows how even a pious person like Renukā can become distracted by attractive celestial enjoyment, setting the stage for a lesson on vigilance and self-control.

Renukā goes to the sacred Gaṅgā, but there she encounters an unexpected temptation—highlighting that holy places support purity, yet the mind must still be guarded.

Be mindful that distractions can arise even in good environments; strengthen daily discipline (sādhana), avoid unnecessary exposure to temptation, and refocus the mind on devotional purpose.