Next Verse

Shloka 1

The Rise of Soma-vaṁśa: Budha’s Birth and Purūravā–Urvaśī; The Origin of Karma-kāṇḍa in Tretā-yuga

श्रीशुक उवाच अथात: श्रुयतां राजन् वंश: सोमस्य पावन: । यस्मिन्नैलादयो भूपा: कीर्त्यन्ते पुण्यकीर्तय: ॥ १ ॥

śrī-śuka uvāca athātaḥ śrūyatāṁ rājan vaṁśaḥ somasya pāvanaḥ yasminn ailādayo bhūpāḥ kīrtyante puṇya-kīrtayaḥ

Śrī Śukadeva sprach: „O König, höre nun die höchst reinigende und ruhmreiche Schilderung der Monddynastie; darin werden Könige wie Aila (Purūravā) gepriesen, deren frommer Ruhm segensreich zu vernehmen ist.“

श्रीशुकःŚrī Śuka
श्रीशुकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रीशुक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—श्री + शुक (विशेषण-विशेष्यभावः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
अथthen/now
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formसम्बन्ध/अनन्तरार्थक अव्यय (conjunctive particle: 'then/now')
अतःtherefore
अतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formहेतौ/तस्मात्-अर्थक अव्यय (ablatival adverb: 'therefore/from this')
श्रूयताम्let (it) be heard
श्रूयताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष (3rd), द्विवचन?; actually 3rd person singular with ending -ताम् (आत्मनेपद, passive/कर्मणि प्रयोगः): 'let it be heard'
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन
वंशःdynasty/lineage
वंशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
पावनःpurifying
पावनः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपावन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying वंशः)
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम
ऐलादयःAila and others
ऐलादयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऐल + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—ऐल + आदि (आदि-तत्पुरुषः: 'Aila and others')
भूपाःkings
भूपाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
कीर्त्यन्तेare glorified
कीर्त्यन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकीर्त् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः: 'are glorified/are mentioned'
पुण्यकीर्तयःof pious fame
पुण्यकीर्तयः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुण्य + कीर्ति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—पुण्या कीर्तिः येषाम् (कर्मधारयः: 'of holy fame'); विशेषणम् (qualifying भूपाः)
Ś
Śukadeva
K
King Parīkṣit
S
Soma (Candra, the Moon-god)
A
Aila (Purūravas)

FAQs

In this verse, Śukadeva introduces Soma’s lineage as “pāvana”—purifying—and says that kings beginning with Aila (Purūravas) are glorified for their pious fame.

Śukadeva is narrating the Bhāgavatam to Parīkṣit, guiding him through sacred histories; here he transitions to the Moon dynasty and invites attentive hearing as a devotional act.

The verse emphasizes śravaṇa (hearing) of sanctifying narratives; regularly listening to or reading such accounts can inspire virtue, humility, and devotion while shaping one’s values through exemplary lives.