Previous Verse

Shloka 50

Kriyā-yoga, the Virāṭ-Puruṣa Mapping, and the Sun-God’s Monthly Expansions

एवं ह्यनादिनिधनो भगवान् हरिरीश्वर: । कल्पे कल्पे स्वमात्मानं व्यूह्य लोकानवत्यज: ॥ ५० ॥

evaṁ hy anādi-nidhano bhagavān harir īśvaraḥ kalpe kalpe svam ātmānaṁ vyūhya lokān avaty ajaḥ

So entfaltet der Bhagavān Hari, der höchste Herr, ohne Anfang und ohne Ende, ungeboren, in jedem Kalpa Seine persönlichen Erscheinungsformen, um alle Welten zu schützen.

एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), हेत्वर्थ/बलार्थ (emphasis/indeed)
अनादिनिधनःbeginningless and endless
अनादिनिधनः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनादि + निधन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); विशेषण (of bhagavān); द्वन्द्व (itaretara): अनादिः च निधनः च (beginningless and endless)
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
हरिःHari
हरिः:
Apposition (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); समनाधिकरण (apposition to bhagavān)
ईश्वरःthe Lord, ruler
ईश्वरः:
Apposition (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); समनाधिकरण (apposition)
कल्पेin a kalpa
कल्पे:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular)
कल्पे(in) each kalpa
कल्पे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular); पुनरुक्ति (repetition: ‘kalpe kalpe’ = in every kalpa)
स्वम्his own
स्वम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); विशेषण (of ātmānam)
आत्मानम्self
आत्मानम्:
Karma (कर्म/Object of vyūhya)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
व्यूह्यhaving arranged/expanded
व्यूह्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootव्यूह् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive); ‘having arranged/emanated’
लोकान्worlds
लोकान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन (Plural)
अवतिprotects
अवति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअव् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
अजःthe unborn
अजः:
Karta (कर्ता/Subject, appositional)
TypeNoun
Rootअज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); समनाधिकरण (apposition to bhagavān)

Thus end the purports of the humble servants of His Divine Grace A.C. Bhaktivedanta Swami Prabhupāda to the Twelfth Canto, Eleventh Chapter, of the Śrīmad-Bhāgavatam, entitled “Summary Description of the Mahāpuruṣa.”

H
Hari
B
Bhagavān
Ī
Īśvara

FAQs

This verse states that Bhagavān Hari is anādi-nidhana—eternal, with no origin or termination—yet He actively maintains creation by His own divine arrangement.

He emphasizes that the Lord’s guardianship is not forced by karma or birth; though aja (unborn), He voluntarily manifests His expansions in every kalpa to sustain and protect all beings.

Remembering that Hari continuously protects the worlds can strengthen steadiness in bhakti—encouraging daily prayer, disciplined practice, and calm reliance on divine order during uncertainty.