Shloka 50

Bhṛgu Tests the Trimūrti; Kṛṣṇa and Arjuna Visit Mahā-Viṣṇu and Recover the Brāhmaṇa’s Sons

Devanagari script

तम: सुघोरं गहनं कृतं महद् विदारयद् भूरितरेण रोचिषा । मनोजवं निर्विविशे सुदर्शनं गुणच्युतो रामशरो यथा चमू: ॥ ५० ॥

Transliteration

tamaḥ su-ghoraṁ gahanaṁ kṛtaṁ mahad vidārayad bhūri-tareṇa rociṣā mano-javaṁ nirviviśe sudarśanaṁ guṇa-cyuto rāma-śaro yathā camūḥ

Translation

Der Sudarśana-Diskus des Herrn drang mit glühender Ausstrahlung in die Finsternis ein. Mit der Geschwindigkeit des Geistes zerschnitt er jene schreckliche, dichte und ausgedehnte Dunkelheit, wie ein von Śrī Rāma abgeschossener Pfeil das feindliche Heer durchschneidet.

Synonyms

• तमः: darkness
• तमः: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: तमस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (Accusative); एकवचन

• सुघोरम्: very terrible
• सुघोरम्: कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: सु-घोर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण तमः; समासः—कर्मधारय (सु + घोर)

• गहनम्: dense, impenetrable
• गहनम्: कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: गहन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण तमः

• कृतम्: made/formed
• कृतम्: कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण तमः (made/formed)

• महत्: great, vast
• महत्: कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण तमः

• विदारयत्: tearing apart
• विदारयत्: कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
• Type: Verb
• Root: वि-दृ (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present active participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (context: कर्तृवाचक, सुदर्शनम् विशेषण); परस्मैपदी

• भूरितरेण: with exceedingly abundant
• भूरितरेण: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Adjective
• Root: भूरि-तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd); एकवचन; विशेषण रोचिषा; समासः—कर्मधारय (भूरि + तर = exceedingly abundant)

• रोचिषा: splendor, radiance
• रोचिषा: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: रोचिस् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (रोचिस्/रोचिः); तृतीया; एकवचन

• मनोजवम्: swift as the mind
• मनोजवम्: कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
• Type: Adjective
• Root: मनस्-जव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण सुदर्शनम्; समासः—तत्पुरुष (मनसः जवः = speed of mind)

• निर्विविशे: entered
• निर्विविशे: क्रिया (Verb/Action)
• Type: Verb
• Root: नि-विश् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

• सुदर्शनम्: Sudarśana (the discus)
• सुदर्शनम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: सुदर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; (चक्रनाम)

• गुणच्युतः: released from the bowstring
• गुणच्युतः: कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject)
• Type: Adjective
• Root: गुण-च्युत (प्रातिपदिक; कृदन्ताधारित)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विशेषण रामशरः; समासः—तत्पुरुष (गुणैः च्युतः = released by the bowstring/guṇa)

• रामशरः: Rāma’s arrow
• रामशरः: उपमान-कर्ता (Upamāna/standard of comparison)
• Type: Noun
• Root: राम-शर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (रामस्य शरः)

• यथा: as, like
• यथा: उपमा-सूचक (Marker of simile)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमावाचक (comparative particle)

• चमूः: an army (host)
• चमूः: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: चमू (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

Characters & Entities

• Sudarśana
• Śrī Rāma

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about Sudarshana Chakra destroying darkness?

This verse depicts Sudarśana as blazing with overwhelming radiance, entering terrifying darkness and tearing it apart—teaching that the Lord’s power dispels ignorance, fear, and obstruction.

Why is Sudarshana compared to Lord Rama’s arrow in this shloka?

The comparison highlights irresistible divine force: as Rāma’s arrow pierces and routs an army, Sudarśana penetrates and destroys the dense darkness without impediment.

Practical application of this teaching in modern life?

When life feels “dark” with anxiety or confusion, this verse encourages taking shelter of Bhagavān through prayer, remembrance, and sādhana—trusting that divine guidance cuts through inner darkness.