Shloka 44

Devanagari script

इत्थं रमापतिमवाप्य पतिं स्‍त्रियस्ता ब्रह्मादयोऽपि न विदु: पदवीं यदीयाम् । भेजुर्मुदाविरतमेधितयानुराग- हासावलोकनवसङ्गमजल्पलज्जा: ॥ ४४ ॥

Transliteration

itthaṁ ramā-patim avāpya patiṁ striyas tā brahmādayo ’pi na viduḥ padavīṁ yadīyām bhejur mudāviratam edhitayānurāga hāsāvaloka-nava-saṅgama-jalpa-lajjāḥ

Translation

So erhielten jene Frauen den Gemahl der Lakṣmī zum Gatten, zu dem selbst Brahmā und die großen Devas keinen Zugang kennen. In unaufhörlich wachsender Freude entbrannte ihre Liebe zu Ihm; sie tauschten lächelnde Blicke und erwiderten mit stets neuer Vertrautheit, erfüllt von Scherz und weiblicher Scheu.

Synonyms

• इत्थम्: thus
• इत्थम्: Sambandha (सम्बन्ध/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: इत्थम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb: 'thus/in this manner')

• रमा-पतिम्: the husband of Lakṣmī
• रमा-पतिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रमा (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (रमायाः पतिः)

• अवाप्य: having attained
• अवाप्य: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव-आप् (धातु)
• Form: कृदन्त; ल्यप् (absolutive/क्त्वान्त), अव+आप्; अर्थः 'having attained'

• पतिम्: husband
• पतिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• स्त्रियः: the women
• स्त्रियः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन

• ताः: those
• ताः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; स्त्रियः इत्यस्य विशेषण

• ब्रह्म-आदयः: Brahmā and others
• ब्रह्म-आदयः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (ब्रह्मा आदिः येषां ते)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (also/even)

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात (negation)

• विदुः: knew
• विदुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लिट् लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; धातुः विद् (to know)

• पदवीम्: the path/position
• पदवीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पदवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• यदीयाम्: his
• यदीयाम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यदीय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण (पदवीम्)

• भेजुः: experienced/enjoyed
• भेजुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भज् (धातु)
• Form: लिट् लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; धातुः भज् (to partake/experience)

• मुदा: with joy
• मुदा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: मुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (Instrumental), एकवचन; भावे करण (by/with joy)

• अविरतम्: unceasing
• अविरतम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अविरत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (unceasingly)

• एधितया: increased
• एधितया: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: एधित (कृदन्त; एध् धातोः)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण (अनुरागेण implied)

• अनुराग: affection
• अनुराग: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अनुराग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; (समासपूर्वपद-रूपेण) प्रथमा बहुवचनसमासे अन्त्यपद-पूर्व; here as first member of compound list

• हास-अवलोक-नव-सङ्गम-जल्प-लज्जाः: laughter, glances, new meetings, talk, and shyness
• हास-अवलोक-नव-सङ्गम-जल्प-लज्जाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हास (प्रातिपदिक) + अवलोक (प्रातिपदिक) + नव (प्रातिपदिक) + सङ्गम (प्रातिपदिक) + जल्प (प्रातिपदिक) + लज्जा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; समासः द्वन्द्वः (हासः च अवलोकः च नवसङ्गमः च जल्पः च लज्जा च—समाहार/इतरेतर); स्त्रियः इत्यस्य विशेषण/भावसमूह

Characters & Entities

• Śrī Kṛṣṇa
• Ramā (Lakṣmī)
• Brahmā
• Narakāsura’s liberated princesses (the women)

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about Krishna’s supreme position beyond Brahma?

This verse states that even Brahmā and the other great gods cannot fully know the Lord’s true position (padavī), yet the rescued women attained Him as their husband—showing His transcendence and His accessibility to devotees.

Who are the women mentioned here in Canto 10 Chapter 59?

They are the princesses imprisoned by Narakāsura whom Śrī Kṛṣṇa liberated and then accepted in marriage, granting them honor, protection, and devotional closeness.

Practical application of increasing anuraga (loving devotion) in modern life?

Cultivate steady remembrance and affectionate service—regular hearing/chanting, grateful prayer, and respectful, sincere relationship with the Lord—so devotion naturally deepens and expresses itself as warmth, humility, and joy.