Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Akrūra in Hastināpura: Kuntī’s Lament and Dhṛtarāṣṭra’s Moral Instruction

श्रीशुक उवाच स गत्वा हास्तिनपुरं पौरवेन्द्रयशोऽङ्कितम् । ददर्श तत्राम्बिकेयं सभीष्मं विदुरं पृथाम् ॥ १ ॥ सहपुत्रं च बाह्लीकं भारद्वाजं सगौतमम् । कर्णं सुयोधनं द्रौणिं पाण्डवान् सुहृदोऽपरान् ॥ २ ॥

śrī-śuka uvāca sa gatvā hāstinapuraṁ pauravendra-yaśo-’ṅkitam dadarśa tatrāmbikeyaṁ sa-bhīṣmaṁ viduraṁ pṛthām

Śukadeva sprach: Akṛūra ging nach Hastināpura, der Stadt, die durch den Ruhm der Paurava-Könige ausgezeichnet war. Dort sah er Dhṛtarāṣṭra, Bhīṣma, Vidura und Pṛthā (Kuntī) sowie Bāhlika mit seinem Sohn Somadatta. Er sah auch Droṇācārya, Kṛpācārya, Karṇa, Suyodhana, Drauṇi (Aśvatthāmā), die Pāṇḍavas und andere vertraute Freunde.

श्री-शुकःŚrī Śuka
श्री-शुकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + शुक (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त, अव्ययभाव
हास्तिनपुरम्Hastinapura
हास्तिनपुरम्:
Karma (कर्म/गति)
TypeNoun
Rootहास्तिनपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पौरव-इन्द्र-यशः-अङ्कितम्adorned with the fame of the Paurava king
पौरव-इन्द्र-यशः-अङ्कितम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपौरव + इन्द्र + यशस् + अङ्कित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; हास्तिनपुरम् इति विशेषणम्
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तत्रthere
तत्र:
Deśa-adhikaraṇa (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
अम्बिकेयम्Ambikeya (Dhṛtarāṣṭra)
अम्बिकेयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअम्बिकेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
स-भीष्मम्with Bhīṣma
स-भीष्मम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय) + भीष्म (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
विदुरम्Vidura
विदुरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविदुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पृथाम्Pṛthā
पृथाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपृथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सह-पुत्रम्with (his) sons
सह-पुत्रम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसह (अव्यय) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
बाह्लीकम्Bāhlīka
बाह्लीकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबाह्लीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भारद्वाजम्Bhāradvāja
भारद्वाजम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभारद्वाज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
स-गौतमम्with Gautama
स-गौतमम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय) + गौतम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कर्णम्Karna
कर्णम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सुयोधनम्Suyodhana
सुयोधनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुयोधन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
द्रौणिम्Drauṇi
द्रौणिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्रौणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पाण्डवान्Pāṇḍavas
पाण्डवान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपाण्डव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
सुहृदःfriends
सुहृदः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुहृद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
अपरान्others
अपरान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
Ś
Śukadeva
H
Hastināpura
P
Pauravas (Puru dynasty kings)
D
Dhṛtarāṣṭra (Ambikeya)
B
Bhīṣma
V
Vidura
P
Pṛthā (Kuntī)
B
Bāhlīka
B
Bhāradvāja
G
Gautama
K
Karṇa
S
Suyodhana (Duryodhana)
A
Aśvatthāmā (Drauṇi)
P
Pāṇḍavas

FAQs

‘Ambikeya’ refers to Dhṛtarāṣṭra, the son of Ambikā, whom the visitor sees in Hastināpura along with other Kuru elders.

This verse situates the Bhagavatam’s Krishna-centered narrative within the historical Kuru court, showing who was present in Hastināpura at that time and linking Krishna’s pastimes with the Mahābhārata setting.

It reminds us that spiritual history is lived among real people and relationships—so one should seek dharma and devotion even within complex family, social, and political environments.