Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

The Gopīs Glorify the Song of Kṛṣṇa’s Flute

Veṇu-gīta

बर्हापीडं नटवरवपु: कर्णयो: कर्णिकारं बिभ्रद् वास: कनककपिशं वैजयन्तीं च मालाम् । रन्ध्रान् वेणोरधरसुधया पूरयन्गोपवृन्दै- र्वृन्दारण्यं स्वपदरमणं प्राविशद् गीतकीर्ति: ॥ ५ ॥

barhāpīḍaṁ naṭa-vara-vapuḥ karṇayoḥ karṇikāraṁ bibhrad vāsaḥ kanaka-kapiśaṁ vaijayantīṁ ca mālām randhrān veṇor adhara-sudhayāpūrayan gopa-vṛndair vṛndāraṇyaṁ sva-pada-ramaṇaṁ prāviśad gīta-kīrtiḥ

Mit Pfauenfeder-Schmuck auf dem Haupt, blauen karṇikāra-Blüten an den Ohren, einem gelben Gewand, das wie Gold erstrahlt, und der Vaijayantī-Girlande trat der Herr Kṛṣṇa, in der Gestalt des erhabensten Tänzers, in den Wald von Vṛndāvana ein und schmückte ihn mit den Spuren Seiner Fußsohlen; mit dem Nektar Seiner Lippen füllte Er die Löcher Seiner Flöte, während die Hirtenknaben Seine Herrlichkeiten besangen.

बर्ह-आपीडम्a peacock-feather crown
बर्ह-आपीडम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबर्ह (प्रातिपदिक) + आपीड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (बर्हस्य आपीडः)
नट-वर-वपुःwhose form was that of the best dancer
नट-वर-वपुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनट (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक) + वपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारय-समासः (नटः चासौ वरः—तस्य वपुः)
कर्णयोःof (his) two ears
कर्णयोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), द्विवचन; ‘of (his) two ears’
कर्णिकारम्a karṇikāra flower
कर्णिकारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्णिकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (a karṇikāra flower)
बिभ्रत्wearing/bearing
बिभ्रत्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√भृ (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘bearing/wearing’
वासःa garment
वासः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवासस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; वस्त्र (garment)
कनक-कपिशम्golden-brown
कनक-कपिशम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकनक (प्रातिपदिक) + कपिश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारयः—‘golden-brown’ (qualifies वासः)
वैजयन्तीम्the Vaijayantī (garland)
वैजयन्तीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवैजयन्ती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; (the Vaijayantī garland)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
मालाम्a garland
मालाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमाला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
रन्ध्रान्the holes/openings
रन्ध्रान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरन्ध्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
वेणोःof the flute
वेणोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवेणु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; ‘of the flute’
अधर-सुधयाwith the nectar of (his) lips
अधर-सुधया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअधर (प्रातिपदिक) + सुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अधरस्य सुधा)
पूरयन्filling
पूरयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√पूर् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘filling’
गोप-वृन्दैःwith groups of cowherd boys
गोप-वृन्दैः:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootगोप (प्रातिपदिक) + वृन्द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गोपानां वृन्दम्)
वृन्द-अरण्यम्Vṛndāvana forest
वृन्द-अरण्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवृन्द (प्रातिपदिक) + अरण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; नामधेय-तत्पुरुषः (वृन्दस्य अरण्यम्)
स्व-पद-रमणम्delightful to his own feet
स्व-पद-रमणम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक) + रमण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः—‘स्वस्य पदस्य रमणम्’ (delightful to his feet/steps) (qualifies वृन्दारण्यम्)
प्राविशत्entered
प्राविशत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√विश् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; ‘entered’
गीत-कीर्तिःhe whose fame is sung
गीत-कीर्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगीत (प्रातिपदिक) + कीर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुव्रीहिः—‘गीता कीर्तिर्यस्य सः’ (he whose fame is sung)

The gopīs remembered all the transcendental qualities of Kṛṣṇa mentioned in this verse. Kṛṣṇa’s artful way of dressing and the beautiful blue flowers placed over His ears excited the gopīs’ romantic desires, and as He poured the nectar of His lips into His flute, they simply lost themselves in ecstatic love for Him.

Ś
Śrī Kṛṣṇa
G
Gopa-vṛnda (cowherd boys)

FAQs

This verse says Kṛṣṇa fills the holes of His flute with the nectar of His lips, emphasizing the flute as an instrument of divine attraction that draws all hearts toward Him in Vṛndāvana.

Śukadeva Gosvāmī describes Kṛṣṇa’s peacock feather, karṇikāra flower, golden garments, and Vaijayantī garland while narrating to Mahārāja Parīkṣit.

By remembering Kṛṣṇa’s beauty and pastimes—especially through nāma-saṅkīrtana and attentive hearing—one can redirect the mind from worldly attraction to loving devotion centered on Vṛndāvana’s Lord.