Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Kāliya-damana: Kṛṣṇa Subdues the Serpent and Purifies the Yamunā

तानालक्ष्य भयोद्विग्ना गोपा नन्दपुरोगमा: । विना रामेण गा: कृष्णं ज्ञात्वा चारयितुं गतम् ॥ १३ ॥ तैर्दुर्निमित्तैर्निधनं मत्वा प्राप्तमतद्विद: । तत्प्राणास्तन्मनस्कास्ते दु:खशोकभयातुरा: ॥ १४ ॥ आबालवृद्धवनिता: सर्वेऽङ्ग पशुवृत्तय: । निर्जग्मुर्गोकुलाद् दीना: कृष्णदर्शनलालसा: ॥ १५ ॥

tān ālakṣya bhayodvignā gopā nanda-purogamāḥ vinā rāmeṇa gāḥ kṛṣṇaṁ jñātvā cārayituṁ gatam

Als sie die unheilvollen Zeichen sahen, wurden Nanda Mahārāja und die Kuhhirten von Angst ergriffen, denn sie wussten, dass Kṛṣṇa an jenem Tag ohne seinen älteren Bruder Balarāma zum Hüten der Kühe gegangen war.

तान्those (portents)
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन
आलक्ष्यhaving noticed
आलक्ष्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ + लक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/अव्ययभाव), ‘having noticed/seen’
भयोद्विग्नाःagitated with fear
भयोद्विग्नाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभय + उद्विग्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of गोपाः)
गोपाःthe cowherds
गोपाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगोप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति (Nominative/कर्ता), बहुवचन
नन्दपुरोगमाःwith Nanda in front / led by Nanda
नन्दपुरोगमाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनन्द + पुरोगम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of गोपाः)
विनाwithout
विना:
Sambandha (सम्बन्ध/without-relation)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formअव्यय; उपपद (preposition) governing तृतीया (instrumental)
रामेणwith/along with Rama (i.e., without Rama)
रामेण:
Apadana (अपादान, separation: ‘without Rama’)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन; विना-योगे
गाःthe cows
गाः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन
कृष्णम्Krishna
कृष्णम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन
ज्ञात्वाhaving learned
ज्ञात्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/अव्ययभाव), ‘having known/understood’
चारयितुम्to graze (the cows)
चारयितुम्:
Prayojana (प्रयोजन/infinitival purpose)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive/तुमर्थ), परस्मैपद-भाव; ‘to graze (cause to graze)’
गतम्gone
गतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle/कृत), पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘gone’ (qualifying कृष्णम्)
N
Nanda
K
Kṛṣṇa
B
Balarāma
G
Gopas

FAQs

This verse shows that the Vraja elders noticed disturbing omens and immediately feared for Kṛṣṇa’s safety, prompting them to go searching for Him.

They understood that Kṛṣṇa had gone to graze the cows without Balarāma, and the ominous signs made them anxious that some danger had arisen.

When spiritual priorities are clear, one responds to crisis by moving toward the Lord—seeking His presence and protection rather than delaying in doubt.