Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

Indra Slays Namuci—The Limits of Power and the Triumph of Divine Strategy

नटवन्मूढ मायाभिर्मायेशान् नो जिगीषसि । जित्वा बालान् निबद्धाक्षान् नटो हरति तद्धनम् ॥ ४ ॥

naṭavan mūḍha māyābhir māyeśān no jigīṣasi jitvā bālān nibaddhākṣān naṭo harati tad-dhanam

Indra sagte: O Schurke, wie ein Betrüger, der einem Kind die Augen verbindet und ihm seinen Besitz wegnimmt, versuchst du, uns durch Zurschaustellung mystischer Kräfte zu besiegen, obwohl du weißt, dass wir die Meister all solcher Kräfte sind.

naṭa-vatlike an actor
naṭa-vat:
Prakāra-adhikaraṇa (प्रकार-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootnaṭa (प्रातिपदिक) + vat (तद्धित-प्रत्यय)
FormComparative adverb (वत्-प्रत्ययान्त अव्यय): ‘like an actor’
mūḍhaO fool!
mūḍha:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmūḍha (कृदन्त; √muh मुह् + क्त)
FormMasculine, Vocative (8th/सम्बोधन), Singular; used as address
māyābhiḥby (your) tricks/illusions
māyābhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmāyā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural
māyā-īśānthe masters of illusion (us)
māyā-īśān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmāyā (प्रातिपदिक) + īśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘māyāyāḥ īśān’ = lords/masters of māyā
naḥus
naḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormGenitive (6th/षष्ठी) or Accusative (2nd/द्वितीया), Plural; here accusative ‘us’
jigīṣasiyou wish to conquer
jigīṣasi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√ji (जि) (धातु)
FormDesiderative stem (सन्नन्त) of √ji; Present (लट्), 2nd person (मध्यमपुरुष), Singular; parasmaipada
jitvāhaving defeated
jitvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Root√ji (जि) (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त), avyaya: ‘having conquered’
bālānchildren / the weak
bālān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbāla (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
nibaddha-akṣānwith eyes bound (blindfolded)
nibaddha-akṣān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootnibaddha (कृदन्त; ni + √bandh बन्ध् + क्त) + akṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural; karmadhāraya: ‘nibaddhāḥ akṣāḥ yeṣām’ in sense ‘with bound eyes’ (elliptic)
naṭaḥan actor
naṭaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnaṭa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
haratitakes away
harati:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√hṛ (हृ) (धातु)
FormPresent (लट्), 3rd person, Singular; parasmaipada
tad-dhanamthat wealth
tad-dhanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + dhana (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular; karmadhāraya: ‘that wealth’