HomeUpanishadsYogatattvaVerse 21
Previous Verse
Next Verse

Verse 21

Yogatattva

एतेषां लक्षणं ब्रह्मन् वक्ष्ये शृणु समासतः । मातृकादियुतं मन्त्रं द्वादशाब्दं तु यो जपेत् ॥

क्रमेण लभते ज्ञानम् अणिमादिगुणान्वितम् । अल्पबुद्धिरिमं योगं सेवते साधकाधमः ॥

एतेषाम् । लक्षणम् । ब्रह्मन् । वक्ष्ये । शृणु । समासतः । मातृका-आदि-युतम् । मन्त्रम् । द्वादश-अब्दम् । तु । यः । जपेत् ।

क्रमेण । लभते । ज्ञानम् । अणिमा-आदि-गुण-अन्वितम् । अल्प-बुद्धिः । इमम् । योगम् । सेवते । साधक-अधमः ।

eteṣāṃ lakṣaṇaṃ brahman vakṣye śṛṇu samāsataḥ | mātṛkādiyutaṃ mantraṃ dvādaśābdaṃ tu yo japet ||

krameṇa labhate jñānam aṇimādiguṇānvitam | alpabuddhir imaṃ yogaṃ sevate sādhakādhamaḥ ||

হে ব্রাহ্মণ, এদের লক্ষণ সংক্ষেপে বলছি—শোনো। যে মাতৃকা (বর্ণসমূহ) প্রভৃতিযুক্ত দ্বাদশাক্ষর মন্ত্র জপ করে, সে ক্রমে জ্ঞান লাভ করে এবং অণিমা প্রভৃতি গুণে সমন্বিত হয়। অল্পবুদ্ধি ব্যক্তি এই যোগ অনুশীলন করে; সে সাধকদের মধ্যে অধম বলে কথিত।

I shall state, O Brahmin, their characteristics—listen briefly. Whoever repeats a twelve-syllabled mantra endowed with the mātṛkā (letters) and so forth, gradually attains knowledge accompanied by qualities beginning with aṇimā (minuteness). A person of little understanding practices this yoga; (he is) the lowest among practitioners.

Mantra-sādhana as upāya; Siddhi vs Jñāna discrimination; Viveka toward MokṣaMahavakya: Cautions that mantra-based attainments (including siddhis) are not the final purport of mahāvākya-realization; true culmination is aparokṣa-jñāna of the Self indicated by mahāvākyas.Krishna YajurvedaChandas: Anuṣṭubh (śloka)