Mantra 21
Rishi: Traditional attribution within Yajus collections (often not individually specified)
Devata: Pṛthivī (Earth)
Chandas: Triṣṭubh-like cadence in origin; used as yajus in śrauta praxis
Samhita Patha (Devanagari)
स्यो॒ना पृ॑थिवि नो भवानृक्ष॒रा नि॒वेश॑नी । यच्छा॑ न॒: शर्म॑ स॒प्रथा॑: । अप॑ न॒: शोशु॑चद॒घम्
Transliteration
syónā pṛthivi no bhavānṛ́kṣarā nivéśanī | yáchā naḥ śárma sapráthāḥ | ápa naḥ śóśucat aghám
Translation
হে পৃথিবী! তুমি আমাদের জন্য স্যোনা (কল্যাণকারিণী), অক্ষরা (অবিনাশী), নিবেশনী (নিবাসস্থান) হও। আমাদের বিস্তৃত আশ্রয় দাও। আর যে দগ্ধকারী অঘ/পাপ, তা আমাদের থেকে দূরে সরিয়ে দাও।
Padapatha (Word Analysis)
स्योना । पृथिवि । नः । भव । अनृक्षरा । निवेशनी । यच्छ । नः । शर्म । स-प्रथाः । अप । नः । शोशुचत् । अघम् ।
Word by Word
स्योनाkind, gracious, pleasant
स्योना:
विशेषण (कर्तृ/सम्बोधन-सम्बन्धः) — ‘पृथिवि’ इत्यस्य
TypeAdjective
Rootस्योन (प्रातिपदिक; ‘शिव/सुखद/अनुकूल’)
पृथिविO Earth
पृथिवि:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘अस्माकम्’
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भवbe (become)
भव:
क्रिया (विधेय) — ‘भव’
TypeVerb
Rootभू (धातु)
अनृक्षराuninjured, unperishing, not crumbling
अनृक्षरा:
विशेषण — ‘पृथिवि’ इत्यस्य
TypeAdjective
Rootअनृक्षर (प्रातिपदिक; ‘अ-’ + ‘ऋक्षर’ = न क्षरति/न ह्रियते)
निवेशनीa place of settling/dwelling, a home
निवेशनी:
विधेय-नाम (कर्तृसमाना) — ‘(त्वं) निवेशनिः’
TypeNoun
Rootनिवेशनी (प्रातिपदिक; ‘निवेश’ से)
यच्छgrant, bestow
यच्छ:
क्रिया (विधेय) — ‘प्रयच्छ’
TypeVerb
Rootयम् (धातु)
नःto us
नः:
सम्प्रदान (दातृकर्म) — ‘अस्मभ्यम्’
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शर्मshelter, comfort, protection
शर्म:
कर्म (यच्छति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
सप्रथाःbroad, far-spreading (ample)
सप्रथाः:
विशेषण — ‘शर्म’ इत्यस्य
TypeAdjective
Rootस-प्रथा (प्रातिपदिक; ‘सह प्रथया/विस्तारेण’)
अपaway, off
अप:
क्रियाविशेषण/उपसर्ग — ‘अप-’ (दूरं/निरसनम्)
TypeIndeclinable
Rootअप (अव्यय/उपसर्ग)
नःfrom us / our
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘अस्माकम्’
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शोशुचत्drive away, make depart (the burning/afflicting)
शोशुचत्:
क्रिया (विधेय) — ‘अप…शोशुचत्’ = ‘अपनय/दूरं नय’
TypeVerb
Rootशुच् (धातु; ‘शोचति/दीप्यते/तप्यते’)
अघम्evil, sin, harm
अघम्:
कर्म (शोशुचत् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootअघ (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
P
Pṛthivī (Earth)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes