Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

किष्किन्धाप्रवेशः—लक्ष्मणस्य कोपः, तारासान्त्वम्, सुग्रीवदर्शनम्

Lakshmana Enters Kishkindha: Anger, Tara’s Mediation, and Sugriva Encountered

त्वद्दर्शन विशुद्धात्मा न स कोपं करिष्यति।न हि स्त्रीषु महात्मानः क्वचित्कुर्वन्ति दारुणम्।।।।

tvaddarśana-viśuddhātmā na sa kopaṃ kariṣyati | na hi strīṣu mahātmānaḥ kvacit kurvanti dāruṇam ||

তোমার দর্শনে তাঁর অন্তঃকরণ বিশুদ্ধ হবে, তিনি আর ক্রোধ করবেন না; কারণ মহাত্মারা নারীদের প্রতি কখনও নির্মম আচরণ করেন না।

त्वत्-दर्शन-विशुद्धात्माpurified by seeing you
त्वत्-दर्शन-विशुद्धात्मा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्वत् (सर्वनाम) + दर्शन (प्रातिपदिक) + विशुद्ध + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (त्वद्दर्शनात् विशुद्धः आत्मा यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — whose self is purified by seeing you
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध — not
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — he
कोपम्anger
कोपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकोप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — anger
करिष्यतिwill show
करिष्यति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्/Future), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — will do/will show
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध — not
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चये अव्यय (particle) — for/indeed
स्त्रीषुtowards women
स्त्रीषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन — among women/towards women
महात्मानःgreat men
महात्मानः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — great-souled men
क्वचित्ever
क्वचित्:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक अव्यय — ever/at any time
कुर्वन्तिdo
कुर्वन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद — do
दारुणम्a cruel act
दारुणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदारुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — cruel act/terrible thing

'Lakshmana will be clear of all doubts on seeing you and will not be angry. Great men are not harsh to women.

S
Sugriva
T
Tara
L
Lakshmana

FAQs

Maryādā (ethical restraint): even when angered, a noble person maintains non-harsh conduct, especially toward women.

Sugrīva reassures Tārā that Lakṣmaṇa will calm down upon seeing her and will not behave cruelly.

Self-restraint and respect: the mark of a mahātmā is controlled conduct under provocation.