Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

एतस्य हि महाबाहो व्रतमेतत्‌ समाहितम्‌ । यो ममाड़े व्रणं कुर्याच्छोणितं वापि दर्शयेत्‌ । अन्यत्र संग्रामगतान्न स जीवेत्‌ कथठ्चन,“महाबाहो! बृहन्नलाका यह निश्चित व्रत है कि जो युद्धभूमिके सिवा अन्य किसी स्थानमें मेरे शरीरमें घाव कर दे या रक्त बहता दिखा दे, वह किसी प्रकार जीवित न रहने पाये

etasyā hi mahābāho vratam etat samāhitam | yo mamāṅge vraṇaṃ kuryāc choṇitaṃ vāpi darśayet | anyatra saṅgrāmagatān na sa jīvet kathaṃcana ||

বৈশম্পায়ন বললেন—“মহাবাহো! এটাই তার দৃঢ় ব্রত—যে ব্যক্তি যুদ্ধক্ষেত্র ব্যতীত অন্য কোথাও আমার দেহে ক্ষত করে বা রক্ত দেখা দেয়, সে কোনোভাবেই জীবিত থাকতে পারবে না।”

एतस्यof this (one)
एतस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
महाबाहोO mighty-armed one
महाबाहो:
Sambodhana
TypeNoun
Rootमहाबाहु
FormMasculine, Vocative, Singular
व्रतम्vow
व्रतम्:
Karta
TypeNoun
Rootव्रत
FormNeuter, Nominative, Singular
एतत्this
एतत्:
Visheshana
TypePronoun/Adjective
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
समाहितम्fixed/established
समाहितम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootसम्-आ-धा
FormNeuter, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त)
यःwho (whoever)
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
ममmy
मम:
Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
अङ्गेin (my) body/limb
अङ्गे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअङ्ग
FormNeuter, Locative, Singular
व्रणम्a wound
व्रणम्:
Karma
TypeNoun
Rootव्रण
FormMasculine, Accusative, Singular
कुर्यात्should make/inflict
कुर्यात्:
TypeVerb
Rootकृ
FormOptative (विधिलिङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
शोणितम्blood
शोणितम्:
Karma
TypeNoun
Rootशोणित
FormNeuter, Accusative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
दर्शयेत्should show/cause to be seen
दर्शयेत्:
TypeVerb
Rootदृश्
FormOptative (विधिलिङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada, ṇic (causative)
अन्यत्रelsewhere/other than
अन्यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअन्यत्र
संग्रामगतात्from (being) in battle / from the battlefield
संग्रामगतात्:
Apadana
TypeAdjective
Rootसंग्रामगत
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular, Past participle (क्त) used adjectivally
not
:
TypeIndeclinable
Root
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
जीवेत्should live
जीवेत्:
TypeVerb
Rootजीव्
FormOptative (विधिलिङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
कथंचनin any way/at all
कथंचन:
TypeIndeclinable
Rootकथंचन

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
B
Bṛhannalā