Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

Virāṭa-parva Adhyāya 22 — Draupadī’s Abduction Attempt and Bhīma’s Suppression of the Kīcakas

ततो दुर्योधन हत्वा प्रतिपत्स्ये वसुन्धराम्‌ । काम मत्स्यमुपास्तां हि कुन्तीपुत्रो युधिषछ्ठिर:,तदनन्तर दुर्योधनको मारकर समूची पृथ्वीका राज्य ले लूँगा। भले ही कुन्तीपुत्र युधिष्ठिर यहाँ बैठकर मत्स्यराज विराटकी उपासना करते रहें

tato duryodhana hatvā pratipatsye vasundharām | kāma matsyamupāstāṁ hi kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ ||

তারপর দুর্যোধনকে বধ করে আমি সমগ্র পৃথিবীর অধিকার গ্রহণ করব। কুন্তীপুত্র যুধিষ্ঠির ইচ্ছা করলে এখানেই থেকে মৎস্যরাজ বিরাটের সেবা-উপাসনা করুন—তবু দুর্যোধনের পতনের পর রাজ্য আমারই হবে।

ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
FormAvyaya (ablatival adverb: 'from that/thereafter')
दुर्योधनम्Duryodhana (as object)
दुर्योधनम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Accusative, Singular
हत्वाhaving killed
हत्वा:
TypeVerb
Rootहन्
FormAbsolutive (क्त्वा), 'having killed'
प्रतिपत्स्येI shall obtain/attain
प्रतिपत्स्ये:
TypeVerb
Rootप्रति-√पद्
FormFuture (लृट्), 1st person, Singular, Parasmaipada
वसुन्धराम्the earth (land/kingdom)
वसुन्धराम्:
Karma
TypeNoun
Rootवसुन्धरा
FormFeminine, Accusative, Singular
कामम्indeed; even if; let it be
कामम्:
TypeIndeclinable
Rootकामम्
FormAvyaya (concessive/emphatic: 'indeed, if you like, let it be')
मत्स्यम्the Matsya (kingdom/people); Matsya-king
मत्स्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootमत्स्य
FormMasculine, Accusative, Singular
उपास्ताम्let (him/they) worship/serve
उपास्ताम्:
TypeVerb
Rootउप-√आस्
FormImperative (लोट्), 3rd person, Dual (Vedic/epic usage also seen for polite/benedictive sense)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
FormAvyaya (particle)
कुन्तीपुत्रःKunti's son
कुन्तीपुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootकुन्तीपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरःYudhishthira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular

भीमसेन उवाच

B
Bhīmasena (Bhīma)
D
Duryodhana
Y
Yudhiṣṭhira
K
Kuntī
M
Matsya (kingdom)
V
Virāṭa (implied as Matsya king)
V
Vasundharā (the earth/realm)