हंस–साध्यसंवादः, वाक्-निग्रहः, महाकुल-लक्षणम्, शान्ति-उपायः
Hamsa–Sādhya Dialogue; Restraint of Speech; Marks of Noble Lineage; Means to Peace
जरा रूप॑ हरति हि धैर्यमाशा मृत्यु: प्राणान् धर्मचर्यामसूया । कामो हट्िियं वृत्तमनार्यसेवा क्रोध: श्रियं सर्वमेवाभिमान:
jarā rūpaṁ harati hi dhairyam āśā mṛtyuḥ prāṇān dharmacaryām asūyā | kāmo hrīṁ vṛttam anāryasevā krodhaḥ śriyaṁ sarvam evābhimānaḥ ||
বার্ধক্য রূপ হরণ করে; আসক্তিময় আশা ধৈর্য ক্ষয় করে; মৃত্যু প্রাণ কেড়ে নেয়; পরের গুণে দোষদৃষ্টি-রূপ অসূয়া ধর্মাচরণ নষ্ট করে; কাম লজ্জা হরণ করে; অনার্যদের সেবা সদাচার বিনষ্ট করে; ক্রোধ শ্রী-সমৃদ্ধি ধ্বংস করে; আর অহংকার সর্বস্বই নিঃশেষ করে দেয়।
विदुर उवाच
Vidura lists the main ‘destroyers’ of human excellence—beauty, courage, life, dharma-practice, modesty, good conduct, prosperity, and finally everything—showing how unchecked hope, envy, desire, bad company, anger, and pride lead to ethical ruin.
In Udyoga Parva, Vidura is giving moral-political counsel during the tense pre-war negotiations. This verse is part of his ethical instruction, warning the Kuru court about inner vices that undermine right judgment and stability.